شاعران . پدرش او را در خردسالى به رفوگران موصل سپرد و پيشهء رفوگرى آموخت و با اين وصف به نظم شعر پرداخت و در همان حال به يكى از دوستانش نوشت :
يكفيك من جملة اخبارى * يسرى من الحب و اعسارى
فى سوقة افضلهم مرتد * نقصا ففضلى بينهم عارى
و كانت الابرة فيما مضى * صائنة وجهى و اشعارى
فاصبح الرزق بها ضيقا * كانه من ثقبها جارى
و از پيشهء رفوگرى به مناسبت كمى درآمد آن چنانچه اشعار بالا نمايد و يا به مناسبت پرواز گرفتن بيشتر در فضاى ادب دست كشيد و پيشهء وراقت و انتساخ كتب را پيش گرفت امّا تنگى معيشت را نتوانست چاره كند و به حلب رفت و به سيف الدولة بن حمدان پيوست و او را ستود و به زندگىاش آبرويى بخشيد و ازآنپس كه سيف الدوله درگذشت به بغداد كوچيد و وزير مهلبى و ديگر امرا و رؤسا را ستود و به زندگانى والاترى رسيد و نامش ميان مردم پيچيد و شعرش در آفاق بگرديد و نيز كتاب الديره و كتاب المحب و المحبوب بپرداخت و در ترغيب به كوچيدن گفت و خود از همان رهگذر فايدتها برد و بلندآوازه گرديد :
قوض خيامك من أرض تهان بها * و جانب الذل ان الذل يجتنب
و ارحل إذا كانت الاوطان مضيعة * فالمندل الرطب فى اوطانه حطب
و در غزل نظم كرد :
بيضا تنظر من طرف تقلبه * مفرق بين اجسام و ارواح
ماء النعيم على ديباج و جنتها * يجول بين جنى ورد و تفاح
رقت فلو مزج الماء القراح بها * و الراح لامتزجت بالماء و الراح
و در سال سيصد و شصت و چند درگذشت .
و از جمله : احمد بن عبد اللّه بن احمد رفّاء در شمار محدّثان اماميّه و صاحب كتاب الجمعة . و از جمله :
ابو على حامد بن محمّد بن عبد اللّه بن محمّد معروف به رفّاء هروى در شمار محدّثان و متوفّى 356 .
رفاعه :
با فتح و كسر و ضمّ اوّل به معنى برداشتن بانگ و يا به شدّت بانگ برداشتن از اعلام است و نام جمعى بسيار از صحابه و محدّثان . « 1 »
رفاعى :
با ضبط پيش منسوب است به بنى رفاعه كه تيرهاى از عربند و از اين تيره است ابو اسحاق ابراهيم بن سعيد بن طيّب رفاعى و بعضى
هامش
( 1 ) - و نيز رفاعة بن رافع خزرجى زرقى مكنّى به ابو معاذ از بزرگان انصار بود و در بيعت عقبه و بيشتر غزوات در ركاب حضرت رسول صلى اللّه عليه و آله و در جنگ جمل و صفّين در خدمت حضرت على عليه السّلام بود وفات او را زركلى سال 41 نوشته است ( الأعلام / زركلى : 3 / 29 ) .
و نيز رفاعة بن زيد ضبيبى از صحابهء رسول خدا صلى اللّه عليه و آله بود و پيش از جنگ خيبر به دين اسلام گرويد و قبيلهء خود را نيز به دين اسلام مشرّف كرد ( لغتنامه / دهخدا :
27 / 532 ) .
و نيز رفاعة بن عمرو خزرجى مكنّى به ابن ابى الوليد از اصحاب حضرت رسول اكرم صلى اللّه عليه و آله و از انصار بود و در جنگ عقبه و بدر شركت كرد و در جنگ احد شهيد شد ( همان كتاب ) .