ابن عبد اللّه حذّاء دعلجى بغدادى در شمار فقيهان اماميّه و صاحب كتاب الحجّ ، بدان منسوب است .
دعوان :
بر وزن درمان نام ابو محمّد دعوان بن علىّ بن حماد بن صدقهء جبايى است در طبقهء مقرئان و اديبان و قرآن را با روايات آن فراگرفته و فرا ياد داد و در سال 524 درگذشت .
دغشى :
منسوب است به دغش ( بر وزن حسن ) ابن عمرو پدر تيرهاى از قبيلهء طى و حسن بن عطيّه حنّاط دغشى كوفى در شمار محدّثان خاصّه به دو منسوب است و دغش به معنى تاريك است .
دغفل :
بر وزن جعفر به معنى بچّهء گرگ و بچّهء فيل نام دغفل بن حنظلهء سدوسى است در شمار نسبشناسان عرب .
دقّاق :
با فتح و تشديد به معنى آردفروش و آن لقب ابو على حسن نيشابورى است در شمار مفسّران و واعظان و صاحب كتابى در وعظ شامل 360 مجلس و متوفّى 405 و او را ازآنروى كه آردفروش بود دقّاق گفتند . و نيز دقّاق لقب جعفر ابن علىّ بن سهل بن فروخ دورى است در شمار محدّثان خاصّه و از مشايخ تلّعكبرى . « 1 »
دقماق :
بر وزن درمان معرّب تقماق تركى است به معنى پتك و ميخكوب و ابن دقماق كنيت
صارم الدّين ابراهيم بن محمّد مصرى است از مشاهير مورّخان مصر و صاحب كتاب نزهة الايّام فى تاريخ الاسلام و كتاب الكنوز الخفيّة فى تاريخ الصوفيّة و كتاب نظم الجمان در طبقات حنفيّه و كتاب عقد الجواهر فى سيرة الملك الظاهر و كتاب ترجمان الزمان و كتاب فرائد الفوائد در تعبير خواب . ابن دقماق استاد مقريزى و پيرو ابو حنيفه بود و در كتابى كه در طبقات حنفيّه نوشت از مقام امام شافعى كاست و بدين كار او را تازيانه زدند و به زندان افكندند و در حدود سال 809 درگذشت .
دقيقى :
منسوب است به دقيق به معنى آرد و دقيقى كسى را گويند كه آرد بفروشد و آن لقب ابو القاسم علىّ بن عبيد اللّه است در طبقهء اعلام نحويان و شاگرد ابو على فارسى و ابو سعيد سيرافى و ابو الحسن رمانى و شارح كتاب الجرمى و كتاب الايضاح و صاحب كتابى در عروض و متوفّى 415 . و نيز دقيقى لقب ابو الحسن محمّد بن على است در شمار نحويان و شاگرد رمّانى و صاحب كتاب المرشد در نحو و كتاب المسموع من كلام العرب و در سال 384 از مادر زاد . و نيز لقب دقيقى ابو عبد الغنى سليمان بن بنين بن خلف مصرى است در طبقهء نحويان و شاگرد ابن برّى و صاحب كتاب لباب الالباب فى شرح الكتاب و كتاب منتهى الأدب فى منتهى كلام العرب و كتاب الروض الاريض فى اوزان القريض و كتاب احكام الشوافى فى احكام القوافى و كتاب انوار الازهار فى معانى الاشعار و كتاب الاقوال العربيّة فى الامثال النبويّة و كتاب اخلاق الكرام و اخلاق اللئام و كتاب الدرّة الادبيّة فى نصرة العربيّة و كتاب تحبير الافكار فى تحرير الاشعار و غير اينها و متوفّى 613 . نيز دقيق به معنى نازك است و از اين معنى ابو منصور
هامش
( 1 ) - و نيز دقّاق بن تتش بن آلبارسلان سلجوقى از سلاجقهء شام كه پس از وفات پدرش در سال 488 به سلطنت نشست و در هجدهم رمضان سال 492 درگذشت ( لغتنامه / دهخدا : 24 / 63 ) .
و نيز دقّاق از زنان مغنّى زيباچهره بود كه غنا را نزد مغنّيان بزرگ عهد عبّاسى فراگرفت و مدّتى نزد حمدونه دختر هارون الرشيد مىزيست ( همان كتاب ) .