د
دأب :
بر وزن سرو به معنى به كار كوشيدن و به كار دامنه دادن و آن نام نياى ابو الوليد عيسى ابن يزيد بن بكر بن دأب است مشهور به ابن دأب از قبيلهء كنانه و معاصر موسى هادى عبّاسى و در شمار اديبان و اخباريان و شاعران و آل دأب ( دودمان دأب ) بيشتر در شمار اخباريان و مورّخان عرب بودند و ابن دأب به موسى خليفهء عبّاسى بسيار نزديك بود و مسعودى در مروج الذهب چيزى چند از اخبار او را با موسى نوشته است و ابن دأب در سال 171 درگذشت .
دابقى :
منسوب است به دابق بر وزن مادر و آن نام قريهاى است از قراى حلب و عبيد اللّه دابقى در شمار محدّثان به آن منسوب است .
داجونى :
با ضمّ جيم منسوب است به داجون از قراى رملهء شام و ابو بكر محمّد بن احمد بن عمر ابن احمد بن سليمان داجونى رملى در شمار مقرئان بدان منسوب است .
داحه :
بر وزن داده به معنى دنيا است و يا كنايت از دنيا و ابن داحه ابراهيم بن سليمان مزنى است كه جاحظ در كتاب الحيوان او را آورده است .
دارابجردى :
منسوب است به دارابجرد از توابع فارس و ابو على حسن بن محمّد بن يوسف دارابجردى خطيب به آن منسوب است .
دارانى :
منسوب است ( بر خلاف قياس ) به قريهء داريا از قراى دمشق و ابو سليمان عبد الرحمن ابن احمد بن عطيّهء عنسى دمشقى دارانى از پيران طريقت و صاحب سخنانى در حكمت و متوفّى 205 بدان منسوب است .
دارقزّى :
با فتح قاف و تشديد زاى نقطهدار مفتوح منسوب است به دارقزّ كه نام محلّتى بوده است در بغداد و ابو حفص عمر بن محمّد بن معمر ابن احمد دارقزّى در شمار محدّثان بدان منسوب است و قزّ به معنى ابريشم است و گويا آن محلّت حريربافان و يا حريرفروشان در بغداد بوده است .
دارقطنى :
با ضمّ قاف و سكون طا منسوب است به دارقطن . نيز نام محلّتى در بغداد ميان كرخ و نهر عيسى بن على و ابو الحسن علىّ بن عمر بن احمد بن مهدىّ بغدادى دارقطنى از مشاهير حفّاظ و فقيهان شافعى و نيز حافظ چندين ديوان شعر ، از جمله : ديوان سيّد حميرى و صاحب كتاب المسند و اين كتاب را براى ابن حنزابهء وزير نوشت و كتاب المختلف و المؤتلف و غير اينها و متوفّى 385 در بغداد و ابو حامد اسفراينى بر جنازهء او نماز خواند و در نزديك قبر معروف كرخى به خاك رفت . و نيز ابو بكر محمّد بن حسن بن محمّد بن زياد بن هارون ابن جعفر دارقطنى شعرانى معروف به ابن نقّاش و