خدرى :
با ضمّ و سكون منسوب است به خدرة بن عوف پدر تيرهاى از قبيلهء خزرج و ابو سعيد سعد بن مالك بن سنان خزرجى صحابى مشهور به ابو سعيد خدرى در شمار پارسايان صحابه و در طبقهء حفّاظ و فقيهان به دو منسوب است . ابن قتيبه در كتاب الامامة و السياسة نوشته كه : « در وقعهء حرّه ابو سعيد در خانه نشست و با شورشيان نياميخت با اين وصف تنى چند از لشكر شام در خانهء او رفتند و با آنكه كار كنارگرفتنش را ستودند از او با زور چيزى خواستند گفت ندارم ، از او نپذيرفتند و موى ريشش را كندند و هم او را بزدند و هرآن چيز كه در خانهء او يافتند به غارت بردند ، حتّى سير و حتّى يك جفت كبوتر » . در سال وفات ابو سعيد سخن به اختلاف كردهاند و از 73 تا 75 نوشتهاند .
خديج :
بر وزن امير به معنى بچّهء ناقهاى كه ناقص و يا زودتر از مدّت حمل از زهدان آيد از اعلام مردان است و نام خديج بن سلامهء صحابى .
و خديجة با زيادتى تا در آخر آن از اعلام زنان است و نام خديجه امّالمؤمنين دختر خويلد زوجهء پيغمبر و اوّل زنى بود كه به پيغمبر گرويد و ثروت خود را در راه پيشرفت اسلام در اختيار پيغمبر گذاشت و از مجاهدت تا جايى كه توانست دريغ نكرد و چهار دختر به نام فاطمه و زينب و رقيّه
و امّ كلثوم و يك پسر به نام قاسم از پيغمبر صلى اللّه عليه و آله آورد و در سال 10 درگذشت . « 1 »
خرادينى :
با فتح اوّل منسوب است به قريهء خرادين از قراى بخارا و ابو موسى هارون بن احمد ابن هارون خرادينى در طبقهء حفّاظ حديث و متوفّى 343 بدان منسوب است .
خراذينى :
با فتح اوّل منسوب است به قريهء خراذين از قراى رى و علىّ بن عبّاس خراذينى رازى در شمار محدّثان و صاحب كتاب الآداب و المروات بدان منسوب است و بعضى با جيم آن را ضبط كردهاند و دور نيست با دو صورت نام آن قريه را تعريب كردهاند .
خرّاز :
با فتح و تشديد راى بىنقطه و در آخر زاى نقطهدار آنكس كه مهره به رشته كشد و فروشد و آن لقب جمعى از محدّثان و دانشمندان است از جمله : ابو الحسن عبد اللّه بن محمّد بن سفيان خراز در طبقهء نحويان و شاگرد ثعلب و مبرّد و صاحب كتاب المختصر در نحو و كتاب المقصور و الممدود و كتاب معانى القرآن و كتاب المذكّر و المؤنّث و متوفّى 325 و ابن خراز كنيت مشهور ابو عبد اللّه محمّد بن يحيى بن عبد العزيز قرطبى است در شمار فقيهان و نحويان و متوفّى 399 .
هامش
و نيز خداش بن قتادة بن ربيعة بن مطرف بن حارث ابن زيد بن عبيد بن زيد انصارى اوسى هشام بن كلبى و ابو عبيد مىگويند در واقعه بدر حضور داشت و در واقعهء احد به شهادت رسيد ( الإصابة فى تمييز الصحابة :
1 / 420 ) .
( 1 ) - و نيز خديجه بنت امام موسى الكاظم عليه السّلام . امام هفتم شيعيان را به وقت موت ، سى و يك پسر و بيست و هفت دختر بود كه از پسران نام بيست و پنج تن آنان در تاريخ گزيده آمده است با ذكر مدفن بيشتر آنها و از دختران نام شانزده تن مذكور افتاده بدين اسامى : خديجه ، فاطمهء كبرى ، فاطمهء صغرى ، زينب ، حليمه ، اسماء محموده ، امامهء ميمونه ، امّ كلثوم كبرى ، امّ كلثوم صغرى ، امّ فيروز ، امّ قاسم ، فاطمه كه به قم مدفون است ( تاريخ گزيده ) .