تخطي إلى المحتوى الرئيسي

راهنماى دانشوران در ضبط نامها ، نسبها و نسبتها ( فارسي ) — صفحة 229

مساهمون:

ص٢٢٩

خبّاب :

با فتح و تشديد باء به معنى فريبكار و آن نام خبّاب بن أرتّ صحابى است كه امير المؤمنين عليه السّلام بر قبرش بايستاد و او را ثنا گفت و ضبط أرتّ گذشت .

خبّاز :

با فتح و تشديد به معنى نان‌پز و آن لقب محمّد بن احمد بن حسين بلدى موصلى است در شمار اديبان و شاعران اماميّه و معاصر صاحب ابن عبّاد و از اوست :
متى ما قلت ان السيف امضى * من اللحظات فى قلب الشجى لقد فعلت جفونك فى فؤادى * كفعل يزيد فى آل النبى
و ابن خبّاز كنيت مشهور احمد بن حسين بن احمد اربلى موصلى است در شمار لغويان و نحويان و با آنكه نابينا بود از دانش بهرهء كافى داشت و كتابها پرداخت ، از جمله : كتاب النهاية در لغت و شرح الفيّهء ابن معط و در سال 637 درگذشت .

خباقى :

با فتح و تخفيف منسوب است به خباق و آن قريه‌اى است در مرو و ابو الحسن علىّ ابن عبد اللّه خباقى در شمار صوفيان و محدّثان و متوفّى 519 بدان منسوب است .

خبرى :

با فتح و سكون منسوب است به خبر . ياقوت گفته كه : « آن شهركيست در شيراز » . و نگارنده را گمان آن است كه خبر همان خفر باشد و بىنظمى تعريب آن را گاهى خبر و گاهى خفر كرده است و جمعى از اعلام بدان منسوبند ، از جمله : ابو حكيم عبد اللّه بن ابراهيم بن عبد اللّه بن حكيم خبرى در شمار فقيهان و اديبان و شاگرد ابو اسحاق شيرازى و شارح حماسه و شارح ديوان بحترى و شارح چند ديوان ديگر و متوفّى 476 . و از جمله : فضل بن حماد خبرى صاحب مسند كبير . و از جمله : ابو العبّاس فضل بن يحيى بن ابراهيم خبرى صاحب كتاب التلخيص .

خبزارزى :

خبز بر وزن قفل به معنى نان و « ارز » بر وزن عنق به معنى برنج و خبز ارزى نان برنج‌پز را گويند و آن لقب ابو القاسم نصر بن احمد بن نصر بن مأمون بصرى است كه در مربد بصره نان برنج پخت و با آنكه خواندن و نوشتن ندانست شعر را روان و بدون تكلّف نظم كرد و مردم براى شنيدن اشعارش گردش انجمن شدند و ابن لنگك ( كه از شاعران تواناى بصره و معاصر او بود ) نيز با او طرح مؤانست ريخت و به شنيدن اشعار او رغبتى داشت و از اوست :
رأيت الهلال و وجه الحبيب * فكانا هلالين عند النظر فلم ادر من حيرتى فيهما * هلال السما من هلال القمر و لو لا التورد فى الوجنتين * و ما راعنى من سواد الشعر لكنت اظن الهلال الحبيب * و كنت اظن الحبيب القمر
و نيز از اوست :
بات الحبيب منادمى * و السكر يصبغ وجنتيه ثمّ اغتدى و قد ابتدا * صنع الخمار بمقلتيه وهبت له عينى الكرى * و تعوضت نظرا إليه شكرا لاحسان الزمان * كما يساعدنى عليه
و در سال 317 درگذشت و در ارز ، پنج لغت ديگر است كه جاى نوشتن آن لغت است نه اينجا .
راهنماى دانشوران در ضبط نامها ، نسبها و نسبتها ( فارسي ) — صفحة 229 | سيد على اكبر برقعى قمى