تخطي إلى المحتوى الرئيسي

راهنماى دانشوران در ضبط نامها ، نسبها و نسبتها ( فارسي ) — صفحة 195

مساهمون:

ص١٩٥

حريش :

بر وزن امير به معنى هزارپا و نيز به معنى كركدن نام پدر قبيله‌اى است و حسن بن عبّاس حريشى از محدّثان اماميّه به دو منسوب است و نيز نام حريش بن هلال قريعى صحابى شاعر است . « 1 »

حريمى :

با فتح اوّل منسوب است به حريم كه پدر تيره‌اى از حضرموت است و عبد اللّه بن يحيى حريمى در طبقهء تابعان به دو منسوب است .

حزام :

با كسر اوّل هرآن چيزى است كه بدان چيزى را بندند خواه تنگ‌ستور باشد و خواه دستبند كودك در گهواره و آن نام جمعى از صحابه و محدّثان است و حزامة با زيادتى تا در آخر آن نام حزامة دختر وهب است از زنان صحابيّه . « 2 »

حزم :

با فتح اوّل و سكون دوّم به معنى هوشيار بودن در كار و آن نام جمعى از صحابه و محدّثان است و ابن حزم كنيت مشهور ابو محمّد علىّ بن حمد بن سعيد بن حزم اندلسى است از مشاهير دانشمندان و پدرش ابو عمرو احمد بن سعيد نيز در شمار دانشمندان و هم وزير محمّد بن ابى عامر ملقّب به منصور و وزير فرزندش مظفّر بود و ابن حزم نيز چندى وزير عبد الرحمن مستظهر بود لكن ديرى نپاييد كه بر وزارت پشت‌پا زد و به كسب دانش رو كرد و در آغاز ، مذهب شافعى را گردن گرفت و سپس از آن مذهب روى برتافت و مذهب اهل ظاهر را برگزيد و به تأليف و تصنيف پرداخت و در هر علمى از فقه و تاريخ و منطق و لغت و ادب و جز اين‌ها كتاب ساخت و تا چهارصد تأليف و تصنيف از او نوشته‌اند و اين قسمت شامل هشتادهزار ورق است . قاضى صاعد اندلسى در كتاب طبقات الامم نوشت كه پس از محمّد بن جرير طبرى مورّخ هيچ‌يك از كتاب‌پردازان به ابن حزم نرسيدند و مشهورترين كتب ابن حزم كتاب الفصل فى الملل و الاهواء و النحل اوست و ديگر كتاب جمهرة النسب فى قبائل العرب و كتاب ابطال القياس و الرأى و استحسان التقليد و التعليل و كتاب الناسخ و المنسوخ و كتاب طوق الحمامة در ادب و كتاب الصادع و الرادع و كتاب الامامة و السياسة و كتاب اخلاق النفس و كتاب كشف الالباس ما بين اصحاب الظاهر و اصحاب القياس و غير اين‌ها . ابن حزم ايرانىنژاد است و نياى هفتمين او يزيد فارسى است غلام يزيد بن ابو سفيان بن حرب بن امية بن عبد شمس و خود در سال 383 از مادر بزاد و در سال 456 درگذشت .

حزمة :

با ضبط پيش به افزودن تا در آخر آن مؤنّث حزم و هم به معنى حزم است و آن نام حزمة دختر عجّاج شاعر شهير عرب است و نيز نام حزمة دختر قيس از زنان صحابيّه است .
هامش
ساكن سجستان بود و از امام جعفر صادق عليه السّلام روايت مىكرد . نجاشى گويد : « او در جنگ با خوارج شركت داشت و در سجستان كشته شد » . ( لسان الميزان : 2 / 186 ) . ( 1 ) - حريش سيستانى از سركردگان استاد سيس است هنگامى كه در سال 150 عليه دربار عبّاسى قيام كرد حريش را بر بخشى از سپاه خويش امارت داد و او شجاعتها از خود نشان داد ( لغتنامه / دهخدا : 20 / 498 ) . ( 2 ) - و نيز حزام بن خويلد بن اسد بن عبد العزّى قرشى برادر خديجه ام‌ّالمؤمنين و پدر حكيم مىباشد . ابن اثير او را در شمار صحابه شمرده است ( لغتنامه / دهخدا : 20 / 506 ) .