بمدرسهء تركان خاتون ( تاريخ يزد تاليف احمد بن حسين بن على الكاتب )
تركان مريم
در تاريخ يزد گفته تركان مريم مادر سلطان قطب الدّين از سلاطين اتابكان يزد بوده و تركان مريم نيز مدتى سلطنت داشته و از آثار باقيهء او مريمآباد و قناة او است و مسجد جامعى در مريمآباد بنا كرده و دروازه و بازار او را دروازه مادر امير و بازار مادر امير خوانند .
تركان خاتون
زوجهء تكش بن ايل ارسلان زنى باكفايت و مهابت از خاندان ترك بوده است در سنه 628 بامر سلطنت قيام نمود و داد عدل و احسان داد چون سلطنت بسلطان محمد رسيد هر ناحيه را كه فتح مىكرد حل و عقد او را در كف كفايت تركان خاتون مىگذارد و او با كمال مهابت و اقتدار داد مظلوم از ظالم مىگرفت و چندان خيرات و مبرات در انحاء بلاد از او بروز كرد كه مردم در كمال رفاهيت زندگانى مىكردند و هفت نفر از مشاهير فضلاء و سادات را كاتب خود قرار داده بود و هرگاه توقيعى از سلطانى به او مير سيد از اقاليم و توقيع ديگرى بر خلاف او مير سيد نظر بتاريخ او مىكرد و عمل به آن اخير مىنمود و هرگاه نامه مىنوشت عنوان نامه اين بود ( عصمت الدنيا و الدّين الغ تركان ملكة نساء العالمين ) و امضاء او اين كلمه بود ( اعتصمت باللّه وحده ) و او را با قلم درشت چنان زيبا مىنوشت كه ممكن نبود در نامهء او حيله و تزويرى به كار برود ( اعلام النساء نقلا از سيرهء سلطان جلال الدّين ) .
تركان خاتون جلاليه
زوجهء سلطان ملكشاه كانت سيدة جليله تتصف بالعقل الراجح و التدبير المحكم و الدّين و الصلاح و الشجاعة و الجود و الكرم .