وبعضي از مجتهدين گفته اند كه سواي پدر ومادر وفرزند كسى ديگر را نمىخرند دوم
كافر بودن چه كافر از مسلمان ميراث نمىبرد واگر چه نزديك باشد تا آنكه ضامن
جريره أولى از پسر كافر است اما مسلمان از كافر ميراث مىبرد وورثه كافر أو را
از ميراث بردن منع مىكند واگر چه نزديك باشند اما اگر ورثه مسلمان موجود
نباشند ورثه كافر ميراث مىبرند وفرقى ميانه كافر حربي وذمي وخارجي
وناصبي وغالى نيست در ميراث بردن از يكديگر وبعضي از مجتهدين برآنند
كه ناصبي وغالى از غير خود از كفار ميراث مىبرند ودر عكس ميراث نيست اما
در ميانه مبتدعه از مسلمانان وأهل حق توارث جايز است وبعضي از مجتهدين گفته اند
كه مؤمن از أهل بدعت ميراث مىبرد اما أو از مؤمن ميراث نمىبرد وورثه كافر
اگر پيش از قسمت تركه مسلمان شوند همه شريكند اگر مساوى باشند وتمام مال را
مىبرند اگر أولى باشند خواه ميت مسلمان باشد وخواه كافر وورثه أطفال در ميراث
بردن تابع پدر ومادرند در اسلام وكفر چه به حسب اسلام ميراث مىبرند سيم كشنده
بودن چه كشنده را از مال ميت ميراثي نيست واگر جمعى در قتل شريك باشند همه از
ميراث ممنوعند اگر عمدا كشته باشند ودر آنكه اگر به خطا باشد خلاف است مشهور آنست كه
از ديت أو ممنوعند واگر شبه عمدا باشد در آن نيز خلاف است بعضي از مجتهدين برآنند كه
اگر شخصي پسر خود را جهت تأديب بزند چنانچه بميرد ميراث از أو مىبرد وهمچنين اگر جراحت
كسى از خويشان خود را ببندد يا بدوزد كه بميرد ميراث از أو مىبرد واگر طفلى يا ديوانه
كسى را بكشد ميراث مىبرد ومنع ميراث مخصوص قاتل است پس فرزند قاتل ميراث مىبرد
مگر در صورتي كه آقا غلامي را آزاد كند آنگاه آن غلام را بكشد وآقا را پسرى باشد چه
در اين صورت بعضي از مجتهدين گفته اند كه اينجا پسر مولى از غلام ميراث نمىبرد زيرا كه
انتقال ولايت پسر بعد از مردن پدر است وپدر پيش از مردن ولأي أو ساقط شده
وبعضي برآنند كه در اين صورت نيز ميراث مىبرد زيرا كه ولا منتقل مىشود از أقرب به ابعد با عدم
أو ودر اين حال معتق در حكم عدم است وهمچنين خلاف است در آنكه هر گاه معتق كافر
باشد وبگريزد وبه دار حرب برود وأو را بگيرند وبنده كنند وأو فرزندى داشته باشد
آنگاه غلامي كه معتق آزاد كرده بود بميرد بعضي گفته اند كه در اين صورت ولد معتق ميراث
جامع عباسى ( فارسي ) — صفحة 393
مساهمون: الشيخ البهائي العاملي
ص٣٩٣