نمايد جبرش مىكند بر يكى از اينها واگر طلاق به اين دهد حكم ايلا باطل مىشود واگر در اثناى
چهار ماه شوهر مرتد شود أيام ارتداد أو داخل چهار ماه نيست واگر بنده يا خواجة سرا با
زن خود ايلا كند صحيح است وهر كس كه اعتقاد به خداى تعالى داشته باشد وايلا كند
صحيح است واگر كسى سوگند خورد بر ترك دخول به مدتي معين وآن مدت منقضى شود آنگاه دخول
كند كفاره ندارد واگر كسى ايلا كند با كنيزى آنگاه أو را بخرد وآزاد كند وعقد كند حكم ايلا
باطل مىشود يا نه وآيا حكم ايلا به مجرد خريدن آن كنيز باطل مىشود مجتهدين را در اين خلاف است واگر چند مرتبه
ايلا كند آيا كفاره آن مكرر مىشود يا همه يك حكم دارد در اين نيز خلاف است أقرب آنست كه مكرر
نمىشود مگر آنكه در زمانهاى مختلف ايلا كند مثل آنكه گويد والله شش ماه با تو دخول
نكنم وبعد از شش ماه بگويد والله كه شش ماه ديگر با تو دخول نكنم وكفاره با دخول كردن
در ايلا وقتي واجب مىشود كه عمدا واقع شود پس اگر سهوا دخول كند يا به شبهه يا به جنون
واقع شود كفاره ندارد وآيا حكم ايلا به سبب اين دخول كردن باطل مىشود يا نه ميانه مجتهدين
در اين مسألة خلاف است واگر اختلاف شود ميانه زن وشوهر انقضاى چهار ماه
قول كسى مقدم است كه دعواي ابقاى آن مىكند واگر اختلاف در زمان ايقاع ايلا واقع شود
قول كسى مقدم است كه دعواي تأخر منقضى بودن ايلا مىكند واگر ميانه جهود ونصارى
ايلا واقع شود وبه حاكم شرع حال خود را عرض نمايند حاكم مخير است كه ميانه ايشان
به طريق اسلام حكم كند يا آنكه ايشان را به ملت ايشان رجوع نمايد مطلب چهارم
در لعان يعنى لعنت كردن شوهر وزن به طريقي كه مذكور مىشود ودر آن سه
فصل است فصل أول در چيزهائى كه سبب لعان مىشود بدان كه دو امر
سبب لعان مىگردد امر أول نسبت دادن شوهر زن خود را به زنا ودر اين صورت
پنج شرط لازم است أول آنكه هر يك از زن وشوهر عاقل وبالغ باشند چه لعان طفل
وديوانه صحيح نيست واسلام وآزادى وعدالت شرط نيست پس لعان كافر وفاسق
وبنده صحيح است وبعضي از مجتهدين اينها را شرط مىدانند دوم آنكه زنى كه شوهر
أو دعوى مىنمايد كه زنا كرده است أو را به عقد دايمى خواسته باشد چه اگر متعه باشد
لعان واقع نمىشود سيم آنكه زن عفيفه باشد چه اگر مشهور به زنا باشد لعان أو
صحيح نيست چهارم آنكه شوهر دعوى مشاهده كند يعنى گويد كه من ديدم كه شخصي
جامع عباسى ( فارسي ) — صفحة 321
مساهمون: الشيخ البهائي العاملي
ص٣٢١