اداره كردن امور لشكرى و كشورى بود كه سلاطين آرزوى مانند او را داشتند .
حتّى وقتى برحسب نقل از ابو الحسين فارسى نحوى - نوح بن منصور سامانى به طمع بردن او افتاد و محرمانه با او مكاتبه كرد ، تقاضاى حضور او را جهت تصدّى وزارت خود كرد . صاحب بن عبّاد عذرهاى چندى اظهار داشت . از آن جمله اين بود كه انتقال من مستلزم مصارف فوقالعاده است ، مثل اينكه چهارصد شتر براى حمل كتابخانهء متنهاى خود لازم دارم .
و در اسفار خود همين مقدار كتاب همراه خود حمل مىساخته ، 133 و ديگر از خصايص او اجتماع علما و ماهرين فنون مختلفه در محضر او بوده است بهعنوان منادمت . از براى ذكر اسامى و حالات ندماى صاحب ، در كتب تواريخ و رجال عنوان مخصوصى مقرر بوده است . از جمله ندماى او : 1 - ابو الحسين سلامى 2 - ابو طالب مامونى 3 - ابو الحسن بنديهى 4 - ابو سعيد رستمى اصفهانى 5 - ابو الحسن جرجانى 6 - ابو القاسم بن ابو العلاء 7 - ابو العباس خبّى 8 - ابو محمّد عبد اللّه بن حسين خازن اصفهانى چون توليت كتابخانهء صاحب به عهدهء او بوده معروف به خازن گشته 9 - سيّد ابو هاشم علوى 10 - ابو الحسن جوهرى 11 - ابن منجّم 12 - ابن بابك 13 - ابن قاسانى 14 - بديع الزمان همدانى معروف [ به ] صاحب مقامات 15 - ابو على حسن بن قاسم رازى 16 - اسماعيل شاشى 17 - ابو العلاء اسدى 18 - ابو الحسن الغويرى 19 - ابو دولف خزرجى 20 - ابو حفض شهرزورى 21 - ابو معمر اسماعيلى 22 - ابو فياض طبرى 23 - ابو بكر خوارزمى خواهرزادهء محمّد بن جرير طبرى صاحب تاريخ معروف .
نوشتهاند كه وقتى خوارزمى از شام عازم محضر صاحب شده ، درب منزل او رسيد استجازه كرد ، صاحب در جواب گفته بود ، ملزم هستم هر اديبى را كه بيست هزار شعر عربى حفظ داشته باشد به منادمت بپذيرم . ابو بكر به دربان گفت بپرس آيا از اشعار مردان يا اشعار زنان خواستهاى ؟ اين خبر را كه دربان به
رجال و مشاهير اصفهان ( الاصفهان ) ( فارسي ) — صفحة 348
مساهمون: مير سيد على جناب
ص٣٤٨