معين كرده بود بيش از يكصد هزار دينار بود .
هيجده سال وزارت فخر الدوله را داشت و فتوحاتى جهت او كرد كه دهيك آن را برادر و پدر فخر الدوله نايل نشدند . صاحب بن عبّاد با داشتن دستگاه وزارت هيچوقت فارغ از افاده و استفاده نمىشد و وقتى هم عازم شد كه املاى حديث كند ، روزى را از منزل خود خارج شد با طيلسان و داشتن تحت الحنك در لباس اهل علم ، و اظهار نمود كه چون شما همه ، مقام مرا در علم مىدانيد و آنچه را انفاق نمودهام تاكنون از اموال موروثى پدرم و جدّم بوده ، با اين وصف ممكن است مظلمه برعهدهء من باشد . اينك خدا را و شما را گواه مىگيرم كه از هر گناهى توبه نمودم . پس از آن ، خانه را به اسم بيت التوبه [ معين ] نمود و تا يك هفته در آنجا معتكف شد ، بعد از بيرون آمدن ، از فقها نوشته بر صحت توبهء خود گرفت و در مجلس املا حضور به هم رسانيد . جمعيّت زيادى جهت گرفتن املاء در محضر او حاضر مىشدند يك نفر املاء را از صاحب گرفته با صداى بلند به ديگرى مىرسانيد ، اشخاصى كه در بين اين دو نفر بودند ضبط مىنمودند . بعد شخص دوم به صداى بلند به شخص سيّم مىرسانيد تا جمعيّت ديگرى او را ضبط مىنمودند ، به همين ترتيب تا هفت نفر از بسيارى جمعيّت عدهء املا رسانندگان به هفت نفر مىرسيد .
معروف از فنّ ادبى صاحب ، التزام به مسجّع گفتن و احتراز از تلفّظ حرف راء است . هروقت كلام مسجّعى مىگفته ، عقب او نفسهاى دراز با باد دماغ و حركت دادن سر و بازى با سبيل بهطور عجب از او ظاهر مىشده . صاحب بن عبّاد بسيار فحّاش بوده ، اگر كسى او را مدح و ستايش مىكرده ، به او اظهار محبّت مىنمود ، و الّا نهايت دشمنى را ظاهر مىساخت . چنانچه نسبت به فيلسوف مقدّس احمد بن مسكويه به همين سبب عداوت مىورزيد .
خصايص چندى اسباب شهرت صاحب شد ، يكى كفايت و لياقت او در
رجال و مشاهير اصفهان ( الاصفهان ) ( فارسي ) — صفحة 347
مساهمون: مير سيد على جناب
ص٣٤٧