[ 224 ] [ ميرزا محمّد تقى رساى چغتايى ]
صاحب ذهن و ذكا ، ميرزا محمّد تقى رسا ، كه اصلش از قوم چغتايى است و در شاهجهانآباد نشو و نما يافته ، بعد از آن سرى به دار الحكومت لكهنو كشيد و به لياقت شايسته از پيش حكّام آنجا به خدمات لايقه مأمور گرديد . آخر كار در گوپامو رنگ اقامت ريخته ، به حسن كردارى و نغز گفتارى مقبول قلوب بود و به اخلاق حميده و اوصاف پسنديده خويش و بيگانه را آشفتهء محبّت خود مىنمود . در نظمپردازى طبع رنگين داشت و نثر هم پاكيزه مىنگاشت . لا سيّما در شعر هندى منتخب شعراى زمان بوده و به مقتضاى فكر رسا گاهگاه به اشعار فارسى هم ميل مىفرموده ؛ و در سنهء ثلث و عشرين و مأتين و ألف از اين جهان رخت اقامت كشيده و در بلدهء فيضآباد مدفون گرديد . اين چند بيت كه از كلام متينش در خزينهء حافظهء راقم اين اوراق محفوظ بود ، نگارش يافته :
چشمش ز بسكه كرد سيه روزگار ما * چون سرمه گشت قسمت مردم غبار ما
* * *
شبى كه نالهء بىتابيم خروش كند * فلك ز برق سرانگشت خود به گوش كند
* * *
ز كجا به چشم آيد شب هجر خواب بىتو * كه ز درد طرفه دارم به دل اضطراب بىتو
[ 225 ] [ حكيم باقر حسن رايق مدراسى ]
واقف رموز و كاشف دقايق ، حكيم باقر حسن خان رايق ، مؤلف تذكرهء گلدستهء كرناتك ، كه نام اصلى وى غلام على موسى رضا و از اعيان قوم نايطه است ، ذات برگزيده صفاتش