قِبْلَةً تَرْضاها فَوَلِّ وَجْهَكَ شَطْرَ الْمَسْجِدِ الْحَرامِ وَ حَيْثُ ما كُنْتُمْ فَوَلُّوا وُجُوهَكُمْ شَطْرَهُ
در زمان خلافت عمر بن خطاب آن شهر مفتوح شد و مقاليد جميع بلاد شام بدست اهل اسلام آمد و عمر قبلهء مسجد اقصى را بكردانيد و به طرف مكّه معظّمه نهاد و بعد از انقراض زمان خلافت خلفاء ايالت آن ولايت بدست بنى اميّه افتاد عبد الملك ابن مروان مسجد اقصى و صخرهء صمّا را تعمير كرد و خراج هفت سالهء مصر را در آنجا صرف نموده در متانت و استحكام آن نهايت اهتمام به عمل آورد و چون وليد خليفه گرديد ناخلفى كرده آثار پدر را منهدم كردانيد و طلا و نقرهء آن را سكّه زده بعمله و فعلهء آن داد كه خراب كرده بودند چون دولت بنى اميّه منقضى گرديد به حيطهء تصرّف بنى عبّاس آمد و هم در زمان خلافت ايشان در سنهء سيصد و هفتاد هجرى اولياء المعزّ لدين اللّه فاطمى از بنى عبّاس استرداد نمودند در ايّام دولت المستعلى باللّه چون باركان خلافت اختلال رسيد لهذا بر دويل نام با هزار هزار نفر از اهل جنك از ديار فرنك متوجّه آنجا شد و مدّت چهل روز محاصره نموده در روز هفتم شعبان المعظّم سنهء چهار صد و نود و دو هجرى مسخّر كرده تيغ بىدريغ بر اهل اسلام نهاده زياده از هفتاد هزار كس به سرحدّ عدم فرستاد و مدّت نود و يك سال در تصرّف اهل فرنك بود در آن مدّت چندان بر مسلمانان ظلم و عدوان نمودند كه اهل اسلام بستوه آمدند تا آنكه سلطان صلاح الدّين يوسف ابن ايّوب كرد بعد از فتح طبريّه و عكّه و بيروت و جبل و عسقلان به استعداد هرچه تمامتر روز يكشنبه پنجم رمضان المبارك به ظاهر بيت المقدس مضرب خيام نموده با شصت هزار فرنكى مقابله و مقاتله فرمود و فرنكان عجز و انكسار در وجنات روزكار خود ديده طالب صلح شدند سلطان قبول نموده فرنكان بيت المقدّس را گذاشته و عيال خويش را برداشته راه فرنك پيش كرفتند در آنوقت در شهر زياده از هزار نفر مرد و زن نبود بمرور ايّام و كرور شهور و اعوام روى به عمارت نمود اكنون كه سنهء هزار و دويست و چهل و هفت هجرى است قرب پنجهزار باب خانه در اوست و همكى از سنك تراشيده و حصارى نيز از سنك بر او كشيده آن شهر در محلّ پست و بلند واقع شده و مسجد اقصى و صخرهء صمّا سمت مشرق در ميان قلعه اتّفاق افتاده و آن محتويست بر فضاى وسيع و قباب بسيار كه علامت و مقام مصلّاى انبياء مرسلين و ملائكهء مقرّبين است و صخرهء صمّا شمالى مسجد اقصى در بلندى واقعست و ما بين تقريبا صد كام فاصله است قبّة المعراج و قبّة الميزان و قبّة المحشر و قبّة السّلسله از جمله قبّههاى آن فضاست و هشت باب دارد بر اين موجب باب النّبىّ و باب محراب مريم و باب صيهون كه قبر داود ع آن طرف واقع شده باب الهاشمى باب الوليد باب ابراهيم باب امّ خالد باب الرّحمة طول مسجد اقصى هفتصد و هشتاد و چهار زراع و عرض آن چهار صد و پنجاه و پنج زراعست و ششصد و هشتاد و چهار ستون يكپارچه دارد و صخرهء صمّا سى ستون يك قطعه از سنك سماق در اوست و مجموع بامهاى مسجد اقصى و صخرهء صمّا با صفايح سرب فرشاندود است و غار صخره دوازده درجه دارد و محلّ شصت نفر مىباشد و حجرى كه در ليلة المعراج اراده كرده بود كه از عقب حضرت خاتم الانبياء ص روان شود و آن حضرت منع فرموده در هوا معلّق ايستاده آن سنك در ممر كهف بالاى سر زايران اتّفاق افتاده امّا ستونى از سنك زير آن نهادهاند تا زنان و كودكان ترس و بيم نكنند ستونهاى مسجد اقصى و صخرهء صمّا همكى تقريبا بلندى ان نه كزو بعضى بلندتر و بعضى كمتر است و سه بركه در صحن واقع شده بركهء سليمان و بركهء عيّاض و بركهء بنى اسرائيل و قبر حضرت سليمان ع سمت مشرق مسجد اقصى متصل بحصار است و شهر بيت المقدّس هشت دروازه دارد باب صيهون باب تلبيه باب جبّار باب اريحا باب المعمور باب محراب داود باب الاسباط باب ارمياء و در مسجد اقصى هزار و پانصد قنديل آويخته شده و در صخرهء صمّا چهار صد و شصت و چهار قنديل روشن مىشود و جهة فرش مسجد و صخره صد هزار زراع حصير از
ولايت مصر حسب الفرمان سلاطين آل عثمان مقرّر است فقير كويد كه بيت المقدّس از غرايب روزكار و از عجايب آثار است و عقل ارباب بصيرت از تماشاى آن در حيرت افتد و خرد خوردهدان ابا مىكند كه بنىآدم چكونه اين عمارت ساخته و سنكهاى پنج كزى و شش كزى كمتر و بيشتر در بناى آن