6
المولى الهمام ظهير الانام رحمة اللّه عليه
فاضل عالىمقام و ملك الكلام بود . خلف فاضل مرحوم ملّا مراد « 1 » تفرشى است كه از مشاهير علما و صاحب حواشى متداوله است بر كتب احاديث و اصول و فروع و غير ذلك و خدام ظهير به ذكاء و حدّت فهم و استقامت طبع و جامعيّت [ به ] فنون « 2 » علميّه خصوصا علم حساب و هندسه و هيئت موصوف و بين الافاضل به تبحّر معروف ، طبعش محكّ ناقص و كامل و نقّاد رايج و كاسد ، رد و قبول او را مسلّم مىداشتند .
و چون لطافت طبع و علو همّت و فضايل نفسانيّهاش پايهء كمال داشت به معاشرت ابناى عهد راضى نشده و از وسائل دنيوى معرض و به افاده علوم هم چندان التفات نكرده ، گوشهء منزل خمول « 3 » را پسنديده [ تر ] مىداشت .
بنابر آن بين الجمهور آن معرفت و اشتهارى كه فرومايهتران « 4 » از منزلت او به وسيله خودنمايى و سعى و تلاش در حصول جاه و وسعت معاش داشتند خدمتش را حاصل نگشت و به انس و الفتى كه با والدين « 5 » خاكسار داشت پيوسته به منزل ايشان رسيده ، ايام و ليالى به صحبت گذرانيدى و فقير از مستفيدان آن مجلس عالى بودى . در شعر و سخنسنجى يگانه و به فطرت بلند از نوادر زمانه . [ 6 ]
اين چند بيت از واردات خاطر فيض مآثر اوست . روح اللّه روحه و كثر فتوحه .
اشعار
ز خود مىرفتم از دورت اگر نظاره مىكردم * بيابان در بيابان خويش را آواره مىكردم
هامش
( 1 ) . فاضل مرحوم ملّا تفرشى .
( 2 ) . جامعيّت به فنون علميّه . حرف « به » در نسخه « ت » نيامده است .
( 3 ) . گوشهء منزل خود و خمول را پسنديدهتر مىداشت در نسخه « ت » تر نيامده است .
( 4 ) . فرومايگان بر آن منزلت .
( 5 ) . به انس و الفتى كه با والدين اين خاكسار .