انه 1 ) اورد على الاستدلال به صحت السلب بما حاصله 2 ) انه 3 ) ان اريد بصحة السلب صحته 4 ) مطلقا فغير سديد و ان اريد مقيدا فغير مفيد . . . و فيه 5 )
بضارب فى زمان الحاضر چنين معناى صحيح است ولى به درد تشخيص موضوع له نمىخورد و به اصطلاح مفيد نيست زيرا صحت سلبى به درد تشخيص موضوع له مىخورد كه بنحو مطلق سلب نمايد ، به عبارت ديگر هميشه سلب اخص سلب اعم را به همراه ندارد مثلا اگر از چيزى ناطقيت را سلب كرديم دليل بر اين نيست كه حيوان هم نباشد در ما نحن فيه هم وقتى از زيد ضاربيت را سلب مىنمائيم دليل بر اين نيست كه زيد بطور مطلق ضارب نبوده در نتيجه ما براى وضع مشتق در اخص نمىتوانيم از صحت سلب استفاده نمائيم .
1 ) شأن
2 ) به ماى موصول برمىگردد
3 ) شأن
4 ) سلب
[ جواب آخوند به اشكال مطرح شده ]
5 ) جواب اين اشكال : ما وقتى قضيه سالبه درست مىكنيم ، قيد تاره مربوط به موضوع است و تاره مربوط به محمول ، و تاره مربوط به حرف سلب مىباشد .
اگر تقييد سلب ، مربوط به موضوع يا حرف سلب باشد چنين صحت سلبى مىتواند نماينگر موضوع له مشتق باشد ، و فقط اگر تقيد سلب در ناحيه محمول اخذ شود نمىتواند براى تشخيص موضوع له مفيد باشد . « 1 »
هامش
( 1 ) - محقق اصفهانى در اينجا كلام دقيقى دارند كه حاصل آن عبارت است از : سلب گاهى بحمل اولى ذاتى لحاظ مىشود و گاهى به حمل شايع صناعى . اگر سلب بنحو اولى ذاتى در نظر گرفته شود لازمهاش -