معقولات روح ، مدرك 1 اشياى 2 مركب از معقول و 3 محسوس قلب است . پس بايد كه مدرك اشيائى كه نه محسوس باشد و نه معقول و آن ذات و صفات خداوند است تعالى شانه چيز ديگر باشد 4 . برحمت شامله لطيفه ديگر اعلى و اصفى فرستاد و بقلب تعلق داد 5 و آن را سر خوانند 6 و 7 لطيفهء ديگر اصفى 8 از 9 همه فرستاده و آن را خفى خوانند و كشف ذات متعالى به چشم خفى شود چنانچه در حديث 10 قدسى وارد شده و فى الخفى انا .
كلمه 3 روح * سرور انبيا صلى اللّه عليه و سلم ابو الارواح و معدن همه انوار است و منشاى 11 همهء موجودات . همه لطايف را كالبدن فرض بايد كرد و روح حضرت صلى اللّه عليه و سلم 12 را جان همه . تعلق روح حضرت صلى اللّه عليه و سلم با ساير ارواح و لطايف [ 222 ] وى 13 و تصرف وى 14 در آن همچو تعلق و و تصرف روح علوى بود 15 در نفس و بدن و جميع لطايف بلكه همه موجودات تحت تصرف آن روح مقدس باشد و آنچه ارباب كشف و شهود بيان كردهاند كه 16 وراى روح انسانى روح 17 قدسى است 18 اشارت بروح پرفتوح حضرت تواند بود صلى اللّه عليه و سلم .
كلمه 4 نسبت * تصرف و هستى حضرت حق 19 سبحانه بجميع ذرات عالم على السويه است و هر ذره آئينه و مظهر جمال با كمال آن حضرت است و مع هذا در وقت ندا و خطاب توجه بدل صنوبرى كردن بدان سبب است كه دل معدن روح حيوانى است و باقى لطايف بروح حيوانى متعلق 20 اند . پس توجه بقلب 21 توجه بجميع لطايف باشد و بالجمله توجه بقلب موجب فتح بابست و مقدمهء كشف لطايف ثم فثم على الترتيب تا نهايه 22 . مكاشفهء انوار قدسيه ذات و صفات حضرت حق سبحانه هم ازين طريق باشد و لهذا گفتهاند در قلب صنوبرى روزنى 23 است كه با آن روزن كشف عوالم غيب و مشاهدهء مراتب جبروت و لاهوت گردد .
لشكر حسنت 24 نگنجد در زمين و آسمان * من درين فكرم كه اندر سينه [ 223 ] چون جاكردهء ؟