مدفوع 1 ) . . .
[ جواب آخوند به اشكال شيخ اعظم ]
1 ) جواب آقاى آخوند به مرحوم شيخ انصارى :
منظور ما از قدر جامع عنوان ملزوم مطلوب مىباشد ، يعنى شق دوم از شقوق شما را انتخاب مىكنيم و محذور شما كه گفتيد برائت جارى نمىشود در اين مورد مترتب نيست .
توضيح مطلب :
مأمور به گاهى از محصلاش ممتاز است بگونهاى كه با آن وجودا متحد نمىباشد نظير تغاير بين سبب و مسبب مانند طهارت - بنابر حالت نفسانى بودن آن - كه وجودا با اسبابش مثل وضو ، غسل و تيمم مغاير مىباشد ، بنابراين در اين موارد هنگام شك در جزئيت يا شرطيت ، شئى ، قائده اشتغال پياده مىشود و ربطى به احتياط ندارد بلكه لازمه آن مىباشد چون شك در اينجا شك در محصل غرض است .
و گاهى هم مأمور به وجودا با محصلاش متحد است مثل اتحاد كلى طبيعى با افرادش كه وجودى براى آن نيست الا در ضمن وجود افراد و مصاديق آن . حال در اين گونه موارد از آنجا كه مأمور به با محصلاش متحد است شك در جزئيت يا شرطيت چيزى به شك در دخالت داشتن آن چيز در نفس مأمور به برمىگردد كه مجراى قائده برائت است . بطور خلاصه مورد اول شك در محصل غرض است كه مجراى قائده اشتغال مىباشد اما مورد دوم شك در اصل تكليف است كه جاى اصالة البرائت مىباشد .