و لا اشكال 1 ) فى وجوده 2 ) . . . فإن الاشتراك 3 ) . . .
[ قدر جامع صحيحىها ]
1 ) مرحوم آقاى آخوند مىفرمايند قائلين به صحيح مىتوانند قدر جامعى معرفى نمايند اما قائلين به اعم از ارائه چنين قدر جامعى ناتوانند .
قدر جامع از ديدگاه صحيحى آن است كه از ناحيه آثار و خواصاش فهميده مىشود ، مثلا قدر جامع نماز ، از ديدگاه صحيحى آن نمازى است كه بازدارنده از فحشاء و منكر باشد ، يا معراج مؤمن باشد ، و اين آثار اشاره كنند به آن معنون واحد مىباشند و نياز به اسم معين داشتن نمىباشد ، و مىدانيم كه اسم داشتن دخلى در مؤثريت و خواص آن قدر جامع ندارد .
2 ) قدر جامع
3 ) مىدانيم كه انواع نمازها چه نماز واجب و چه مستحب ، يك اثر دارند و آن ناهى عن الفحشاء بودن يا معراج مؤمن بودن و . . . مىباشد ، و اين اثر واحد به ما مىفهماند كه تمام نمازها در آن جامع واحد با يكديگر مشترك مىباشند ، حال اين مطلب با قواعد فلسفى نيز سازگار است ، زيرا بين فلاسفه مشهور است كه واحد فقط از واحد صادر مىشود و محال است كه معلول واحد از علل متعدد بوجود آيد ، در ما نحن فيه هم كه گفتيم اثر تمام نمازها يك چيز است ، بايد قدر جامع آن هم يكى باشد ، زيرا اگر آن اثر واحد ، كه از انواع نماز بوجود مىآيد مستند به خصوصيت هريك از افراد نماز باشد ، لازم مىآيد كه علتهاى متعدد باعث بوجود آمدن معلول واحد شود ، و
هامش
- رابعا ، مرحوم نائينى فرمودند ثمره بحث منتفى استف و چنين چيزى وجه صحيحى ندارد . . . زيرا شك در اعتبار شئى مساوى شك در صدق اسم مىباشد و با چنين شكى صحيحى نمىتواند به اطلاق متمسك شود اما عمى مانعى از تمسك به اطلاق ندارد . ( محاضرات آقاى خوئى جلد 1 صفحه 143 تا 140 )