نسخههاى ديگر وجود ندارد . نسخهى « ه » كه تا اين اواخر دسترسى به آن امكانپذير نبود به سبب داشتن غلطهاى املائى و تصحيفها و فروافتادگىهاى زياد نمىتواند نسخهاى معتبر باشد . با توجه به عبارت جامى در نفحات الانس كه طبقات پير هرات را كتابى مىداند كه به « زبان هروى قديم وقوع يافته است و به تصحيف و تحريف نويسندگان به جايى رسيده است كه در بسيارى از موارد فهم مقصود به سهولت دست نمىدهد » 2 نخستين گام در تصحيح چنين متنى بازشناختن زبان مؤلف است ، زبانى كه هزار سال پيش از امروز در هرات به آن سخن مىگفتهاند .
خوشبختانه غير از طبقات الصوفية آثار ديگرى به زبان فارسى به نام پير هرات موجود است كه مطالعه و تحقيق در اين آثار تا حدودى شناخت زبان خواجهى انصارى را امكانپذير مىسازد . از ميان اين آثار تفسير بزرگ و ارجمند كشف الاسرار و عدة الابرار بهويژه از نظر سبك انشاء و اشتمال بر مفردات لغات و تركيبات اهميت بسزائى دارد و بررسى و تحقيق در آن پژوهنده را به سرمنزل مقصود راهبر تواند شد . وجوه مشترك ميان طبقات الصوفية و كشف الاسرار على الخصوص در « النوبة - الثالثة » به اندازهايست كه تصور يگانه بودن كاتب و گردآورندهى هر دو كتاب را پيش آورده است 3 . بسيارى از مطالب طبقات الصوفية كه در اين بخش از كشف الاسرار وجود دارد از نظر لفظ و معنى با آن كتاب يكسان است و اختلاف اين دو كتاب در حد اختلافات نسخههاى طبقات الصوفية با يكديگر است . به همين سبب از كشف الاسرار در موارد مشابه به عنوان نسخهاى از طبقات الصوفية در تصحيح اين متن مىتوان استفاده كرد . بر اين اساس پس از استنساخ متن طبقات الصوفية و بررسى جداگانهى هريك از نسخهها براى آشنائى بيشتر و دستيابى به زبان پير هرات نخست به بررسى و تحقيق در كشف الاسرار پرداختم و نه تنها واژگان و تعبيرات و تركيبات اين كتاب را استخراج كردم بلكه تمام آنچه را كه پس از « پير طريقت گفت و شيخ الاسلام گفت » آمده بود به علاوهى مناجاتها و حكايات و احوال و اقوال مشايخ و اشعار تازى ، يكى يكى بر روى برگههاى جداگانه بيروننويسى كردم
طبقات الصوفية ( فارسي ) — صفحة مقدمه 109
مساهمون: عبد الله الأنصاري الهروي ( خواجه عبد الله الأنصاري )
صمقدمه ١٠٩