از تكرار حركات وافعال واعمال پديد آمدهاند .
پس عصمت خاصيّتى است در نفس آدمي يا در بدن أو كه بسبب آن ، صدور معاصي وخطاها ، از نفس يا بدن أو ممتنع ميشود ، واين معنى بدو دليل عقلي ونقلي اثبات ميگردد : اوّل دليل عقلي ، وآن اينستكه هر صفتي از صفات وهر خلقي از اخلاق راسخه ، پيش از رسوخ در نفس ، برحسب حالات وبر طبق ارادهء آدمي در فعل يا اثر وكار يا عمل أو پديد مىآيد ، آنگاه اگر آن اثر يا فعل وعمل بر وفق حال وخوشآيند أو بود ، براي دوّمين وسوّمين بار نيز انجام مىيابد وبالأخره چون نتيجهء عمل بنفع وصلاح انسان مىباشد ، همان كار را تكرار ميكند ، تا از حال بخلق وخوى أو تبديل گرديده وبالأخره منتهى بملكهء راسخهاى در نفس انجام دهنده ميشود وسرانجام هرگاه انسان بطور ناخواسته همان كار را انجام ميدهد ، بكاملترين وصف ونيكوترين نحو آنرا بتحقّق ميرساند ، ودر حقيقت كار يا فعل وامر ياد شده بصورت ملكه يا خويى استوار وصفتي ريشهدار در نفس أو موجود ميگردد ، واگر اين صفت در امر طاعات وعبادات وعدم ارتكاب معاصي صغيره وكبيره وحتّى سهو وخطاهاى عمدى يا غيرعمدى باشد ؛ آنرا در اصطلاح شرعي عصمت نامند ودليل نقلي كرائم قرآني است كه در خصوص أنبياء ورسل نازل آمده وأحاديث وأخباريست كه در پيرامون عصمت ائمّهء معصومين مرويست ؛ وبسيارى از آنها در اين مبحث ومباحث فصول وأبواب پيشين اين كتاب مورد استفاده قرار گرفته است ؛ ودر اينجا بدليل تكرار ورعايت ايجاز واختصار از آوردن آن آيات واخبار امتناع ميگردد .
برخى از متكلّمان بصدور كبائر وصغائر أنبياء ورسل ، پيش از بعثت ورسالت آنها قائلند وبعضي به ارتكاب بصغائر قبل از رسالت عقيدة دارند ، وجمعى هم به ارتكاب سهو غيرعامدانه وخطاى پيشبينى نشده ، بعد از رسالت وبعثت قائل بوده وعموم فرقههاى شيعه وپيروان ائمّه نهتنها بصغاير وبلكه به ارتكاب سهو غيرعمدى وخطاى بدون قصد هم براي رسول خدا وائمّهء هدى ( ع ) عقيدة نداشته وچهارده معصوم پاك را حتّى از سهو وخطاى ناخواسته هم مبرّى وبدور دانند ، ودر تفسير وتأويل آياتي از قبيل :
« أَنَا بَشَرٌ مِثْلُكُمْ » *
و
« عَبَسَ وَتَوَلَّى »
و
« وَجَدَكَ ضَالًّا فَهَدى »
و
« لِيَغْفِرَ لَكَ اللَّهُ ما تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِكَ وَما تَأَخَّرَ »
وغيره پرداخته وفىالجمله حضرت محمّد وآل أو را - عليهم السّلام - از انجام دادن وصدور معاصي كبيره وصغيره وسهو وخطا ممتنع باللّه شناخته واين