موجوده بوحدت تامّه وحقه وحضور عند اللّه هدايت ميكند كه اين راه ، عين صراط مستقيم آنان بوده ونعمتي است كه خداوند آنرا به أنبياء ورسل خود نيز اعطاء فرموده وصدّيقان وشهدا وصالحان وسابقان بالخيرات هم ، راهى در آنند .
3 - نعمت فراگير در كلّ عوالم هستى :
علاوهبر نعمى كه بر أنبياء ورسل وائمّه وأوصياء - عليهم السّلام - وشهداء وصديقان وصالحان وسابقان بالخيرات ومقتصدان ومؤمنان ومسلمانان از جانب خداوند تعالى داده شده است ؛ نعمتي گسترده وفراگير بوسعت كلّ عوالم هستى ، بجميع مخلوقات ونعمتخواران داده شده است كه از ايجاد آنان آغاز گرديده ودر كلّ أطوار وادوار وشؤون ومراتب وجود با متنعّمان ياد شده دمساز بوده وسراسر هستى آنها در اقيانوسهاى آن غوطهور ميباشد ؛ وآياتي بسيار در كلام وكتاب اللّه موجود است كه حاكى از أنواع نعم مزبور وأوصاف وخصائص آنها ميباشد ؛ ومادر اين وجيزه به آوردن برخى از آنها بسنده ميكنيم . اضافه بر اينكه در سورهء لقمان بر وجهي هرچه تمامتر وأوسع ، به نعمتهاى موجود در آسمانها وزمين اشاره كرده ورام كردن قواى موجود در آنها را براي انسان ، بعين نعمت ظاهر وباطن ارزانى داشته ومردمان را از جدال بدون علم دربارهء خداوند برحذر نموده وفرمايد :
أَ لَمْ تَرَوْا أَنَّ اللَّهَ سَخَّرَ لَكُمْ ما فِي السَّماواتِ وَما فِي الْأَرْضِ وَأَسْبَغَ عَلَيْكُمْ نِعَمَهُ ظاهِرَةً وَباطِنَةً ، وَمِنَ النَّاسِ مَنْ يُجادِلُ فِي اللَّهِ بِغَيْرِ عِلْمٍ وَلا هُدىً وَلا كِتابٍ مُنِيرٍ
ودر سورهء احزاب فرمايد :
« يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اذْكُرُوا نِعْمَةَ اللَّهِ عَلَيْكُمْ ، إِذْ جاءَتْكُمْ جُنُودٌ فَأَرْسَلْنا عَلَيْهِمْ رِيحاً وَجُنُوداً لَمْ تَرَوْها »
يعنى : اى كساني كه ايمان آوردهايد ، از نعمتي كه خداوند بشما عطا كرده ياد آوريد ، بدان هنگام كه لشكريانى بر شما تاختند وما باد را ولشكرهايى كه شما نميديد بر آنها گمارديم ، تا همه را منهزم وفرارى كردند . در سورهء دخان نيز خداوند باغها وچشمهساران وزراعتها وخانههاى نيكو را نعمتهايى معرّفى كرده است كه بندگانش در آنها به نعمتخوارگى پرداخته وسپس بكفران نعمت دست زدند ويا عمرشان بسر رسيد وحضرت حقّ آنها را به مردمانى ديگر داد ؛ چنانكه فرمايد :
« كَمْ تَرَكُوا مِنْ جَنَّاتٍ وَعُيُونٍ وَزُرُوعٍ وَمَقامٍ كَرِيمٍ وَنَعْمَةٍ كانُوا فِيها فاكِهِينَ ، كَذلِكَ وَأَوْرَثْناها قَوْماً آخَرِينَ »
ودر كريمهء ديگر در سورهء نحل فرمايد : اگر بشماريد نعمت خداوند را هرگز از عهدهء شمارش واحصاء آن برنخواهيد آمد :
« وَإِنْ تَعُدُّوا نِعْمَةَ اللَّهِ لا تُحْصُوها »
كه همين عبارت در سورهء إبراهيم نيز آمده وحاكى از بيشمار بودن عموم نعمتهاى الهى ميباشد ؛ وبطور كلّى بايد