خداوند هدايتگر مؤمنان بوده وآنانرا بصراط سوىّ ومستقيم وعزيز وحميد يا صراط الله رهنمونى ميكند . آرى ، اگرچه الطّرق إلى اللّه بعدد نفوس خلائقه صحيح است ؛ ليكن خلائق الهى نيز بىنهايت بسيار بوده وهر خلقي بطريقى خاصّ خود بسوى خالقش رهسپار است ودر تحت ظهور وحكومتى اسمى از أسماء اللّه وشؤون ومقتضيات آن اسم حركت استكمالى دارد ؛ ليكن خداوند متعال در كريمهء نازله در سورهء انعام أوصاف صراط خود را كه بطور مستقيم بدو منتهى ميگردد معيّن فرموده است ، ودر دو آيهء قبل فرمايد : بخدا شرك مياوريد وبپدر ومادر نيكى كنيد وفرزندان خود را از بيم فقر ونادارى مكشيد ومطمئن باشيد كه روزى شما با خداست وبأمور فحشاء وكار زشت مپردازيد وكسى را مكشيد كه خدا كشتن أو را حرام كرده است ، مگر بحقّ وبمال يتيم نزديك مشويد ، مگر به بهترين وجهي كه بصلاح أو باشد ، وبكيل وپيمانه ووزن وترازو از روى عدل وفا كنيد وما بهيچ نفسي جز بمقدار توان وتحمّل أو تكليف نمىكنيم ؛ وچون بسخن گفتن پردازيد ، عادلانه گوييد اگرچه دربارهء خويش ونزديكانتان باشد ؛ وبعهد الهى نيز وفا كنيد ، واينهاست آنچه خداوند بشما وصيّت كرده است . سپس در كريمهء بعدى به ارائه ومعرّفى صراط مستقيم خود پرداخته وفرمايد :
وَأَنَّ هذا صِراطِي مُسْتَقِيماً فَاتَّبِعُوهُ وَلا تَتَّبِعُوا السُّبُلَ فَتَفَرَّقَ بِكُمْ عَنْ سَبِيلِهِ ذلِكُمْ وَصَّاكُمْ بِهِ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ
يعنى اينست همانا ، آن صراط راست من ، از رفتن در آن درنگ نكرده وبه پيروى از آن بپردازيد ، وبطرق گوناگون ديگر رهسپار مشويد كه شما را از يكديگر متفرّق واز راه خدا نيز پراكنده ميكند . اينهاست آنچه كه خداوند شما را بدان سفارش ميكند ، بدين توصيهء الهى عمل كنيد ، شايد پرهيزگار گرديد .
بنابراين ، حكم صراط تشريعي براي آدميان آمده است ومخلوقات ديگر هريك در صراطي كه واقعند ، آن صراط تكويني بوده وذاتي آنهاست ، اگرچه براي هر نوع وجنس وصنف آنها متفاوت باشد ؛ چنانكه صراط نباتات غير از حيوانات بوده ودر هريك از ايندو نوع كلّى نيز أجناس وأنواع ديگر موجود است ، مانند أنواع نباتات مختلف وگياهان متفاوت واز جنس حيوانات هم ، هزاران نوع حيوان وجود دارند كه هر نوعي را صراطي درخور وسزاوار آنست ؛ ليكن نوع آدميان بسبب خلقت كامل آنان واشرف آفريدگان بودن ؛ علاوهبر حركات استكمالى جوهري وذاتي ، داراى حركاتى عبادي وتشريعي نيز هستند كه آنانرا در جهت قرب إلى اللّه سوق داده واز مبدء بمعاد واز كثرات