تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تمهيد المبانى يا تفسير كبير بر سوره سبع المثانى — صفحة 1072

مساهمون:

ص١٠٧٢
رهوار الهى بدون بهره ومحروم نخواهند ماند .

لطيفه‌اى در سنّت :

خواجهء انصارى در تفسير خود آورده است كه مراد از
« أَنْعَمْتَ عَلَيْهِمْ »
اسلام وسنّت است واگر ايندو بأهم نباشند ، براي هيچ بنده‌اى استقامت در دين وصراط حاصل نگردد ؛ ولذا شافعي گفت كه حضرت حقّ را در رؤيا ديدم كه بمن گفت : « تمنّ علىّ يا بن إدريس » اى پسر إدريس از من آرزو گونه‌اى بخواه . گفتم : « أمتنى على الإسلام » يعنى خداوندا آنگاه كه مرا بميرانى ، بديانت حقّهء اسلام بميران . حقتعالى گفت : قل على الإسلام وعلى السنة يعنى بگو مرا بديانت اسلام وسنّت رسول خدا ( ص ) بميران ، كه اسلام بدون سنّت تمام نيست . آنگاه اضافه كرده است كه رسول خدا فرمود : « لا قول الّا بعمل ولا قول وعمل الّا بنيّة ولا قول وعمل ونيّة الّا بإصابة السّنّة » يعنى هيچ قولي به تنهايى مقبول وصحيح نيست ، مگر بعمل در آن وهيچ قول وعملي هم كامل نيست ، مگر به نيّت پاك وخالص واين سه نيز بمرتبهء تماميّت نرسد ، مگر اينكه بسنّت رسول خدا أصابت كرده وموافق ومنطبق با سنت باشد ؛ ونيز گويد اسلام شجره‌ايست وسنّت چشمه‌ساران آن وهر سينه‌اى كه بعزّت اسلام آراسته گردد ، بايد مددگاهى از نور سنّت نبوي داشته ودر اين كريمه كه فرمايد :
« أَ فَمَنْ شَرَحَ اللَّهُ صَدْرَهُ لِلْإِسْلامِ فَهُوَ عَلى نُورٍ مِنْ رَبِّهِ »
مراد از نور تابنده از جانب خداوند تعالى همان نور السّنّة بوده ونيز اضافه كرده است كه : در قيامت كه أهل هفت زمين وآسمان حشر كنند وهمه حيران وپاى بدامن كردار خويش نهاده وبكار خود درمانده‌اند ، ناگاه شخصي از مكمن غيب ومكنون لا ريب بيرون خرامد كه طيب تجلّى أو بمشام أهل سعادت رسيده وهمگى از روح وراحت وجمال وكمال أو در استراحت درآيند . پس از خداوند پرسند كه اين شخص مروّح كيست ؟ ؛ پاسخ آيد كه اين شخص ، صورت جميل سنّت رسول خداست ؛ وهركس در دنيا همواره بدين چهرهء مقدّس ونوراني نظر داشته وبه احكام آن عمل كرده است ؛ أو را در بهشت عنبر سرشت بار ميدهم تا بقدم أمن در سراپردهء عزّت شود وتتق نور الهى بر أو بتابد وآنكه در سراى فانى دنيا از سنّت بيگانه مانده است « ردّوه إلى النّار » كه امروز نيز از ما بيگانه ميباشد . امّا لطيفهء مندرج در سنّت نبوي اينستكه ، چنين سنّتى آنگاه داراى كمال ثقة واطمينان در تضمين سعادت انسان ميباشد كه از جانب كساني نقل واقامه گردد كه بالذّات وبالفعل معصوم بوده واز هرگونه خدشهء تظاهر وريا وسمعه وجفا بدور مانده وهميشه گوياى