تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تمهيد المبانى يا تفسير كبير بر سوره سبع المثانى — صفحة 629

مساهمون:

ص٦٢٩
برآنست ؛ ونيز در رحمت بكاملان وأولياء كلام الهى در كريمهء :
« فَسَأَكْتُبُها لِلَّذِينَ يَتَّقُونَ وَيُؤْتُونَ الزَّكاةَ »
بالصّراحه دلالت بر آن دارد ؛ يعنى بزودى رحمت را بر مؤمنان وكاملان أهل تقوى وپرداخت‌كنندگان زكات شامل مىكنيم ؛ ومراد از مؤمنان متّقى كساني هستند كه از شرك جلّى وخفىّ پرهيخته واز أموال مشمول حكم زكات ، سهم معيّنى بفقيران ومستحقّان مىپردازند وبا تفسيري عرفانى ، أنانيّت خود را از حيث آثار وافعال وصفات وذات ؛ در حضرت حقتعالى فانى كرده وبمراتب محو ومحق وطمس رسيده‌اند ، ونيز رحمت از طريق وجوب ؛ امّا رحمت مقيّده ، بپارسايان حقيقي وپاكدلان وپرهيزگارانى تعلّق ميگيرد كه عالمانه بصفات مزبور نائل آمده وبمقام خشيت وادراك صفات جلال الهى رسيده‌اند ؛ انگاه طبق علم خود عمل كرده ، ومشمول رحمت مقيّده ميباشند ؛ البتّه رحمت مقيّده ، همان رحمت رحيمى است كه پس از تعلّق رحمت واسعهء رحماني ، بأهل ايمان ومؤمنان وپرهيزگاران اختصاص داشته وهر مرحوم برحمت رحماني مشمول رحمت رحيمى نميگردد . امّا طريق ديگر براي نيل برحمت الهى ، طريق امتنانى است كه بفضل وكرم خدايى بوده وبأولياء خاصّى تعلّق ميگيرد كه عين ثابت آنان در حضرت علم ، مستدعى وقابل آن رحمت بوده وشمول رحمت امتنانى بدانها ؛ با عمل بمفادّ احكام شريعت حقّه نميباشد واينگونه از رحمت وجوبي امتنانى از مصاديق رحمت واسعهء الهى است ، وهيچگونه اقتراني بعمل نداشته وبسوآل ويا دعاى آن بزرگان وفانيان درگاه كردگارى حاصل نمىآيد ، وكريمهء قرآني :
« وَرَحْمَتِي وَسِعَتْ كُلَّ شَيْءٍ »
حاكى از آن بوده ، ودر واقع از نوع نعمت يا رحمت ايجادى مىباشد كه برخى از عرفاء از آن به نعمت إمداد اصطلاح كرده‌اند ؛ وبا اينكه رحمت واسعه عامّ است ، امّا اين رحمت خاصّه بوده وبهمين دليل خاصّان وأهل معرفت اللّه بدان نائل مىآيند وكريمهء قرآني در خصوص غفران ذنب پيامبر والا مرتبت اسلام ( ص ) دلالت بر اينگونه از رحمت داشته ، فرمايد :
« لِيَغْفِرَ لَكَ اللَّهُ ما تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِكَ وَما تَأَخَّرَ »
كه برخى از مفسّران وأهل معارف حقّه وعلوم شريعت آنرا گناه وذنب امّت محمّدى دانند ؛ زيرا آنچنان صاحب شريعت وديانت اسلام به امّت خود پيوسته ميباشد كه ذنوب وجرائم امّت أو ، عين ذنب آنوجود مقدّس ومبارك است ؛ وموجب اين اتّصال بىتكيّف وبىقياس پيامبر أكرم ( ص ) با امّت خود ، چيزى جز ديانت مطهّرهء اسلام كه دين اللّه است نبوده وبرخى از عرفاء شامخ ؛ گناه متقدّم