پس بهمان اندازه كه عدم وقوف يا كمتوجّهى بدين وكلام اللّه موجب لغزش از صراط وسقوط در وادى ضلالت است ، عدم اعتقاد به ائمّهء معصومين ورفعت شأن آنان در نزد خدا وبرگشتن از طريق وسبيل وصراط وجود آن برگزيدگان عوالم خلقت از أمر وخلق ومجرّد ومادّى ومرسل وطبيعي وبطور كلّى جميع ممكنات ؛ بزرگترين سبب وعامل سقوط آدمي از مرتبه ومقام انسانيّت بوده وبرعكس رهسپارى در طريقت آن زبدگان ومثلهاى اعلاى الهى ، موجب هدايت بصراط مستقيم ودليل رهنمونى بتوحيد ومعاد ووسيلهء معرفت وقرب وسعادت هردو عالم دنيا وآخرت است ؛ ولذا اگر كتاب اللّه وكلام خداوندى ، مفهومي جامع وكامل در نيل بقرب ورحمت رحماني ورحيمى واتّصاف بصفات حضرت باريتعالى است ؛ محبّت ورهسپارى ومعرفت بحقيقت وجودي عقل اوّل ونفوس كلّيهء خاندان عصمت وطهارت جميعا ، عين دسترسى بمفهوم ومصداق هدايت بصراط مستقيم ورسيدن بسعادت أبديست ؛ كه هيچ انسان عاقلى از داشتن آن بىنياز نيست ؛ زيرا آنچنانكه قرآن حكيم طبق اخبار وارده صراط اللّه مستقيم است ؛ نفس نفيس نبوي ( ص ) وآل محمّد وعلىّ - عليهم السّلام - نيز عين مفهوم ومصاديق كاملهء صراط مستقيم بوده وتوسّل بهريك عين توسّل بديگرى است ومعنى :
« كلّنا من نور واحد » دليل بر وحدت حقايق وجودي آن مقرّبان پاكسرشت ميباشد .
آنانكه آيهء تطهير ومباهله در شأنشان نازل گرديده وبه أصحاب كساء وآل عباء موصوف ومشهورند ، آن پاكترين پاكانى كه خداوند تعالى جميع مخلوقات وموجودات را بطفيل وجود الهى مآب آنان آفريد ومهرشان را در ذرّات وجودي اين حقير بيمقدار ومفسّر بىاعتبار نهاد تا در كلّ مراتب كمال ودرجات وصال وقرب خداوند متعال ، سرفراز ومفتخر مانم واهتمام خود را در اختتام اين تفسير كبير بمراحل اتمام رسانم ، بمنّه العميم وفضله العظيم .
بارى ، صراط مستقيم خداوندى ، از نشئه دنيوي آغاز گرديده واز نشآت برزخي ومثالي در گذشته وبا سير سالك در جميع منازل وطرق ومواقف آن ، با برداشتن توشهء كمال وزاد سفر آخرت ؛ سرانجام بعبور از صراط قيامت منتهى گرديده وبروحانيّت مطلقه وتجريد كامل ووحدت جامع ، در أسماء وصفات وذات الهى وغيب أحدى أو بپايان ميرسد ، وسالك وعابد عارف بفوز دائم وخلود در جنّات صفاتى وذاتي نائل آمده وبهرگونه فعليّت وجلال ومظهريّت جمال وكمال واصل ميگردد ؛ وناصيهء أو در
تمهيد المبانى يا تفسير كبير بر سوره سبع المثانى — صفحة 1031
مساهمون: غلامحسين رضانژاد
ص١٠٣١