دست تواناى پروردگار عالميان وقبضهء أحدى وقدرت سرمدي حقّ قرار گرفته ونفس أو نيز بصورت صراطي تحقّق مىيابد كه معبر هر عابر وبرنامهء هدايت وكمال هر رهسپارى خواهد شد ؛ وبعبارت ديگر ، كلمات تامّهء الهى وانسانهاى كامل وپردهنشينان حريم حرم ربّانى ، مرآت وآينهء تمامنماى حقّند ، واز سوى ديگر حقّ نيز آينهء وجودنماى آن مقرّبان واصل بوده ، ومحقّق صاحبنظر وعارف ، در ملاحظهء حقايق وجودي بهردو مرآت مىنگرد وامتياز وانفكاكى در ميان ايندو آيينهء حقّنما قائل نيست ؛ وبقول عارف معارف الهى ، ملّا عبد الرّحمان جامى :
أعيان ، همه آيينه وحقّ جلوهگر است ؟ * يا نور حق آيينه وأعيان صور است ؟
در چشم محقّق ، كه حديد البصر است * هريك زيندو ، آينهء آن دگر است