پرسيد ، پاسخ داد : « أدعوك إلى اللّه وإلى دينه » ودر جاى ديگر دعاء بمعنى استغاثه آمده ، مانند : « دعوت اللّه أدعوه دعاء » يعنى ابتهال وطلب دادرسى وتضرّع كردن وخواستن بزارى ؛ وگاهى هم در خصوص اجتناب از شرّ وويل بكار رفته فرمايد :
« لا تدعوا على أنفسكم » يعنى : لا تقولوا شرّا وويلا ، وبرعكس در مورد ديگر :
« وَتَدْعُوا إِلَى السَّلْمِ »
يعنى دعوت بسلم وصلاح كنيد ، ودر جايى هم بمعنى پناه بردن بخدا از دعوت مظلوم آمده ، مانند : « أعوذ بك من دعوة المظلوم » وبمعنى مطلق ظلم نيز آمده ، زيرا دعوت مظلوم مترتّب بر آنست ؛ ودر دعاء نيز وارد است : « أللّهم ربّ الدّعوة التّامّة » يعنى دعاء نافع ؛ زيرا در كلام الهى نقصى نيست تا كلمهء تامّه در مقابل ناقصه آيد ، پس بمعناى نافع ميباشد ؛ وبرخى هم آنرا بمعنى مباركه دانند ، كه تمام آن فضل وبركت است ؛ واز اين قبيل است دعوت أنبياء مانند حضرات إبراهيم وسليمان وغيره ؛ وگاهى هم بمعنى اذان مؤذّن آمده كه مسلمانانرا بنماز فراخوانده ووقت آنرا اعلام ميدارد ؛ مانند : « دعا المؤذّن إلى اللّه فهو داع » چنانكه پيغمبر أكرم ( ص ) مردم را بتوحيد ميخواند ؛ وگاهى هم بمعنى طلب كردن چيزى است براي نفس خود « إدّعيت الشّيئى » و « الدّعوة في الطّعام » وزماني هم داعيه بمعنى دعوت آمده ، نظير : « أدعوك بداعية الإسلام » يعنى دعوت بگفتن كلمه شهادتين وكلمهء « تداعت » بمعنى فرو ريختن ديوار است ، مانند :
« تداعت الحيطان » ونيز « تداعى » بمعنى تتابع آمده است .
بارى ، دعاء مانند نداء است ؛ بجز اينكه ندا همواره با يا وأيا مىآيد وگاهى اسمى هم بدان پيوسته ميگردد ، مانند يا علي ويا محمّد ، وهريك از دعاء ونداء بجاى يكديگر هم بكار ميروند ؛ مانند اين آية :
« كَمَثَلِ الَّذِي يَنْعِقُ بِما لا يَسْمَعُ إِلَّا دُعاءً وَنِداءً »
وگاهى هم بمعنى تسميه آمده است ، مثل : « دعوت ابني زيدا » يعنى ناميدم پسرم زيد را ويا خواندم أو را ، ودر موردى هم بمعنى تعظيم وتكريم بكار رفته است ، مانند :
« لا تَجْعَلُوا دُعاءَ الرَّسُولِ بَيْنَكُمْ كَدُعاءِ بَعْضِكُمْ بَعْضاً »
كه بمعنى برانگيختن شنوندگان بتعظيم حضرت رسول ( ص ) است ؛ ودر كريمهء ديگر « دعوته » بمعنى « سألته » بكار رفته ؛ مانند :
« قالُوا ادْعُ لَنا رَبَّكَ » *
يعنى « سله » وبمعناى نهى از برگزيدن غير از خدا ، آنهم چيزى كه نه نفعي دارد ونه ضررى ، نظير آية :
« وَلا تَدْعُ مِنْ دُونِ اللَّهِ ما لا يَنْفَعُكَ وَلا يَضُرُّكَ »
وبمعنى خواستن مرگ خود از خدا پىدرپى مانند كريمهء :
لا تَدْعُوا الْيَوْمَ ثُبُوراً واحِداً وَادْعُوا ثُبُوراً كَثِيراً
وكلمهء دعاء ومشتقّات آن بمعانى ديگر مانند طلب كردن وقصد نمودن در