تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تمهيد المبانى يا تفسير كبير بر سوره سبع المثانى — صفحة 956

مساهمون:

ص٩٥٦

فصل ششم بحث وتحقيق عقلي در هدايت موجودات

هدايت كه عين ارشاد بلطف است ، به ثابت وپايدار ماندن در دين خدا معنى شده ؛ وچون حضرت حقّ كلّ انسان وآدميانرا بديانت حقّه وصراط مستقيم هدايت كرده است ؛ ولذا هيچكس بنفس خود وفي نفسه بىنياز از هدايت نيست ؛ النّهايه هر خلقي از جميع مخلوقات ، بگونه ومرتبه‌اى از آن محتاجند ؛ بجز اينكه انسان هميشه در معرض دغدغهء نفس واضطراب روحي وخواطرى متجدّد وأكثر مردود واقع است ؛ وبهمين دليل بايد هميشه تثبّت در دين اللّه را از خدا خواسته وزيادت آنرا مسئلت نمايد ، وچنانكه از پيش گفته آمد ، همين معنى را خداوند حكيم در قرآن كريم آورده وفرمايد :
« وَالَّذِينَ اهْتَدَوْا ، زادَهُمْ هُدىً »
وبقول صدر حكماى متألّه ملّا صدرا - أجزل اللّه تشريفه في الجنّة - بكسيكه در نزد انسان غذا ميخورد ، ميگوييم : « كل ، أي دم على أكله » يعنى بخوردن خود ادامه بده ؛ وخداوند تعالى نيز برهنمونى بيشتر بر شخص هدايت يافته مىافزايد ، وأو را از مراتب نازل آن بأعلى درجات ومنازل ومقامات هدايت بالا ميبرد ، وچون هدايت را همانند مراتب وجود ، حدّ يقفى نبوده وتا مرتبهء برد اليقين طلب برترى وعلوّ ميكند ، بدين ملاحظه جملهء :
« زادَهُمْ هُدىً »
هم محدود ومنتهى بمرتبه‌اى معيّن نخواهد بود . امّا وجه ديگرى از مراتب هدايت وجود دارد ، وآن اينستكه عابد بگاه گفتن
« اهْدِنَا »
اراده ميكند كه خدا أو را در آينده ومستقبل عمر ، همانند گذشته وماضي آن براه حقّ ودين خود هدايت كند والبتّه اين خواهش عين تحصيل حاصل نيست ؛ زيرا هدايت داراى مراتبى بسيار وگاهى نامتناهى بالعدّه بوده وهر مرتبه ودر هر مرتبه ،