بحقيقت اسلام ميباشد ؛ وباطن ايمان تصديق قلبي بما جاء به النّبى است وبطور كلّى هر امر وحكمي كه حضرت رسول أكرم ( ص ) مأمور بدان گرديده وثبات در عمل تا آنگاه كه بحقيقت ايمان برسد ؛ واحسان از حيث ظاهر ، مفهوم عبادت پروردگار يكتاست بدانگونه كه « كأنّك تراه » يعنى مانند اينكه معبود خود را مىبينى ، وباطن احسان ، رسيدن بمرتبهء « كنت سمعه وبصره » وقرب بنوافل ميباشد .
در اينكه سالك راه حق ، هميشه در معرض خطر گمراهى است ، كسى را ترديدى نيست ؛ بنابراين ، بايد همواره در معرفت خدا وعمل بعلم غافل نماند وهر لحظه از طلب هدايت دست برنداشته ودمى را بغفلت نگذراند ، تا قلب وروح أو مستعدّ پذيرش أنوار هدايت گرديده وبر توالى وتعاقب ، منتظر رحمت واعانهء حضرت حقتعالى در رهنمونى وى بصراط مستقيم وادامهء آن بسر برد ، ولذا برخى گفتهاند كه هدايت الهى بر دو قسم است : يكى تعلّق به گفتار دارد وديگرى بكردار ؛ امّا هدايت بگفتار آنستكه طبق كريمهء قرآني :
فَلْيَتَّقُوا اللَّهَ وَلْيَقُولُوا قَوْلًا سَدِيداً
يعنى برعايت تقوى يا پرهيز از بدگويى كسان وغيبت نكردن واجتناب از گناهان زبانى پردازد وجز بقول سديد ومحكم وبرهاني وايمانى لب نگشايد ، چنانكه در آيهء ديگر فرمايد :
« يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا ، اتَّقُوا اللَّهَ ، وَقُولُوا قَوْلًا سَدِيداً »
وامّا هدايت بكردار مربوط بأعمال انساني است كه علاوهبر اصلاح عمل وخلوص نيّت در قرب إلى اللّه ، جز بأمور ستوده وپسنديده نپرداخته وراهى غير از صواب نپويد تا مصداق كريمهء :
« يُصْلِحْ لَكُمْ أَعْمالَكُمْ وَيَغْفِرْ لَكُمْ ذُنُوبَكُمْ »
گرديده ، هم در حال حاضر اعمال أو بصلاح ومقبول الهى باشد ، وهم گناهان وى در گذشته مورد مغفرت خداوند متعال قرار گيرد وگرنه اگر بفساد در كردار يا گفتار گرايد ، مشمول آيهء :
« إِنَّ اللَّهَ لا يُصْلِحُ عَمَلَ الْمُفْسِدِينَ »
خواهد گرديد .