از هدايت در كرائم الهى ديگر مانند :
أُولئِكَ الَّذِينَ هَدَى اللَّهُ
و
فَمِنْهُمْ مَنْ هَدَى اللَّهُ وَمِنْهُمْ مَنْ حَقَّتْ عَلَيْهِ الضَّلالَةُ
و
« لَوْ شاءَ لَهَداكُمْ أَجْمَعِينَ »
و
« ما كُنَّا لِنَهْتَدِيَ لَوْ لا أَنْ هَدانَا اللَّهُ »
و
« هَداهُ إِلى صِراطٍ مُسْتَقِيمٍ »
وبويژه كه برسول خاتم ( ص ) خطاب ميشود كه :
« إِنَّكَ لا تَهْدِي مَنْ أَحْبَبْتَ ، وَلكِنَّ اللَّهَ يَهْدِي مَنْ يَشاءُ »
يعنى اى رسول خدا ، تو هركه را بخواهى نميتوانى در هدايت أو موفّق شوى - مانند أبو لهب وأبو جهل - ليكن خدا هركه را بخواهد بهدايت ميرساند . در سورههايى ديگر نيز بهمين معنى عنايت وتوجّه گرديده وفرمايد :
مَنْ يَهْدِ اللَّهُ فَهُوَ الْمُهْتَدِ وَمَنْ يُضْلِلْ فَلَنْ تَجِدَ لَهُ وَلِيًّا مُرْشِداً
يعنى هركه را خدا هدايت كند ، پس أو رهنمونى يافته وبدين خدا ميگرايد ، وكسى را كه گمراه كرد ، پس هرگز كسى را ولىّ وارشاد كنندهء أو نخواهى يافت ، وعكس اين معنى هم در كريمهء واقع در سورهء زمر نازل است كه :
« وَمَنْ يَهْدِ اللَّهُ فَما لَهُ مِنْ مُضِلٍّ »
يعنى هركه را خدا هدايت كرد ، گمراه كنندهاى براي أو نيست .
آنگاه در آيهء ديگر در سورهء إبراهيم ، بالصّراحه وبنحو كلّى فرمايد :
« فَيُضِلُّ اللَّهُ مَنْ يَشاءُ وَيَهْدِي مَنْ يَشاءُ »
وهمين معنى در سورهء النّحل نيز نازل است كه :
« وَلكِنْ يُضِلُّ مَنْ يَشاءُ وَيَهْدِي مَنْ يَشاءُ »
بويژه كه خداوند آنكه را گمراه كرد ، ديگر سعى عالميان وأنبياء ورسل الهى در هدايت أو بهدر رفته وديگر هرگز بهدايت نميرسد :
« إِنْ تَحْرِصْ عَلى هُداهُمْ ، فَإِنَّ اللَّهَ لا يَهْدِي مَنْ يُضِلُّ وَما لَهُمْ مِنْ ناصِرِينَ »
اگر اى رسول من تو بهدايت - برخى از گمرهان مانند أبو جهل وأبو لهب - حريص باشى ، خدا كسى را كه گمراه كرد ، ديگر هدايت نخواهد نمود وچنين گمرهانى را هيچ يارى دهندهاى نيست ؛ ودر سورهء زمر آيهء 23 فرمايد :
« ذلِكَ هُدَى اللَّهِ يَهْدِي بِهِ مَنْ يَشاءُ وَمَنْ يُضْلِلِ اللَّهُ فَما لَهُ مِنْ هادٍ »
يعنى اين راه مورد هدايت خداست ؛ كه رهنمونى ميكند بدان هركه را خود بخواهد وآنكه را خدا گمراه كند ، ديگر هيچ هدايت كنندهاى نخواهد داشت ؛ ودر سورهء نور آمده است :
« نُورٌ عَلى نُورٍ يَهْدِي اللَّهُ لِنُورِهِ مَنْ يَشاءُ »
ودر آيات الهى ديگر همين معنى نازل است واينگونه از كرائم در قرآن حكيم در بيش از سيصد وبيست آية نازل گرديده كه :
« قُلِ اللَّهُ يَهْدِي لِلْحَقِّ »
يعنى ايرسول من به بتپرستان بگو تنها خدا راهنماى بحقّ است وبس ، وهمين مفهوم در سورهء اللّيل آمده وحضرت حقتعالى خود را منحصر در هدايت خلق معرّفى كرده وفرمايد :
« إِنَّ عَلَيْنا لَلْهُدى »
پس هدايت وضلالت بهمهء أنواع ومراتب ومعاني مختلف آنها خاصّ حضرت حقّ اوّل است ولا غيره ؛ وهركه را خداوند