أَصابَهُ خَيْرٌ اطْمَأَنَّ بِهِ ، وَإِنْ أَصابَتْهُ فِتْنَةٌ انْقَلَبَ عَلى وَجْهِهِ ، خَسِرَ الدُّنْيا وَالْآخِرَةَ ، ذلِكَ هُوَ الْخُسْرانُ الْمُبِينُ »
در صورتىكه در سورهء نور آيهء پنجاه وپنج فرمايد :
يَعْبُدُونَنِي لا يُشْرِكُونَ بِي شَيْئاً
كه البتّه خداوند استخلاف در زمين را خاصّ چنين عابدانى عارف وأوليائي قرار داده است .
در اينكه خداوند در كلام مبين خود ، عبوديّت را كاملترين وصف براي نزديكترين بندگان ، بخود قرار داده است ، آياتي الهى نازل فرموده كه در اين لطيفه به بهترين نمونههاى آن عباد ، پرداخته وبه آوردن برخى از آيات كه نام آن بندگان مقرّب در آنها آمده است ؛ بسنده مىكنيم : در كريمهء واقعه در سورهء ص نازل است :
« وَاذْكُرْ عَبْدَنا أَيُّوبَ إِذْ نادى رَبَّهُ »
ودر سورهء مزبور راجع بحضرت سليمان فرمايد :
« وَوَهَبْنا لِداوُدَ ، سُلَيْمانَ نِعْمَ الْعَبْدُ إِنَّهُ أَوَّابٌ »
ودر آيهء نازل در سورهء مؤمنون آمده است :
« وَلَقَدْ أَرْسَلْنا نُوحاً إِلى قَوْمِهِ ، فَقالَ يا قَوْمِ اعْبُدُوا اللَّهَ »
وهمچنين نسبت به ثمود وإبراهيم خليل وهود وشعيب وصالح وعيسى وموسى نيز آياتي در همين معنى در سورههاى أعراف وهود ونمل وعنكبوت وارد است كه حضرت حقتعالى به آوردن نام بندگان خصّيص وعبد وپرستشگر خود پرداخته وعلاوة بر ذكر نام جزئي وشخصي هريك ، در برخى از سورهها نيز بنحو كلّى فرمايد :
« وَما أَرْسَلْنا مِنْ قَبْلِكَ مِنْ رَسُولٍ إِلَّا نُوحِي إِلَيْهِ ، أَنَّهُ لا إِلهَ إِلَّا أَنَا فَاعْبُدُونِ »
ونيز در آيهء واقعه در سورهء مؤمنون هم بطور كلّى نازل است :
« فَأَرْسَلْنا فِيهِمْ رَسُولًا مِنْهُمْ أَنِ اعْبُدُوا اللَّهَ »
وسرانجام همهء أنبياء ورسل ومبشّرين ديگر را براي ايجاد استعداد در قبول عقلي والهى رسول أكرم ( ص ) فرستاد ، تا زمينهء روحي وباطني آدميان وعالميانرا در پذيرفتن اين عصارهء وجود وصفوت وبرگزيدهترين مخلوقات وأولاد وأحفاد أو عليهم السّلام فرآهم گردد .
بارى ، با اينكه خداوند متعال در كرائم قرآني بذكر نام أنبياء خود پرداخته واز آنان بوصف عبد ياد كرده ، فرمايد :
وَاذْكُرْ عَبْدَنا داوُدَ ذَا الْأَيْدِ إِنَّهُ أَوَّابٌ
ودر مورد ايّوب وإبراهيم وإسحاق ويعقوب وسليمان نيز آنها را موصوف بعبد نموده است ؛ امّا غايت مرتبهء عبوديّت تامّه را در محمّد مصطفى ( ص ) نهاده ومقام إسراء ومعراج كامل را طبق آيهء :
« سُبْحانَ الَّذِي أَسْرى بِعَبْدِهِ لَيْلًا »
بدو عنايت كرده وبا همهء ارتقاء ورفعت ذاتي وبرگزيدگى ؛ أو را مفتخر بوصف عبد نموده است ؛ واگر سلطهء شيطانرا از ديگر عباد خود برنداشته ، وشايد در برخى از أنبياء نيز بمقدار بسيار كم وجود داشته باشد ؛ امّا در پيامبر