دايرهوار بوده ودايره أفضل اشكال هندسي است كه داراى صدر وذيلى نيست وجميع أهل ذكر در حلقهء ياد شده برابر ومساوى بوده وضعيف وقوى وناقص وكاملى در ظاهر اين مجمع مشهود نيست ؛ بويژه كه زانوهاى همگى بهم رسيده ودستهاى آنان وبويژه سرانگشتان آنها در گردن يكديگر بهم متّصل است ، ومراد از اين هيأت ووضع اينستكه بزبان حال تساوى وهمعرض بودن خود را به پيشگاه حضرت حقّ عرضه داشته واز خدا ميخواهند ، ذكر وورد آنها بنحو جمعى وبدون امتياز قوى از ضعيف ، مورد قبول وأجابت خداوند تعالى واقع گردد والبتّه حضرت باريتعالى بسوآل آنان پاسخ مثبت داده وبفضل وكرم خود با پير وجوان وناقص وكامل يكسان مىنگرد وجميع أهل حلقهء ذكر را مشمول رحمت ولطف خود ميكند .
لمعهء چهارم :
كسيكه فوائد عبادت را بداند ، اشتغال بدان بر أو دلپسند ومطلوب بوده واز توجّه والتفات أو بر غير ميكاهد ، وبيان اين معنى از وجوهى قابل دقّت نظر است :
1 - كاملترين أحوال آدمي در نيل بسعادت حقيقي ، اشتغال بعبادت خداست ؛ زيرا قلب أو منوّر بنور الهى وفروغ ايزدى گرديده وزبان ودل أو بشرف ذكر وعبادت نائل مىآيد ؛ وبتعبير ديگر جميع أعضاء وقوى وجوارح وظاهر وباطن وى بزيور پرستش حقّ آراسته شده ودر پيرايش بديها وكاستى وكمىهاى خود موفّق ميگردد ؛ تا سرانجام بسعادت كونين وفوز نشأتين رسيده وبه أعلى درجه از برترين مرتبهء انساني تحقّق مىيابد ، وبالنّتيجه در رستاخيز وقيامت كبرى هم بلقاء اللّه پيوسته وبقرب حضرت حقّ نائل مىآيد .
2 - اشتغال بعبادت يعنى انتقال از عالم غرور بدار السّرور وپيوستن بحضرت حقّ از عالم خلق ؛ واين امر در نفس آدمي موجب كمال لذّت وبهجت بوده وآنچنان شخص عابد عارف را از خود بيخود كرده وبفناء وحتّى فناء از فناء وبقاء باللّه ميرساند ، كه هرگز بحوادث ومسائل وأمور عالم خلق التفات نداشته ودر اينحالت اگر أعضاء أو را قطع كنند ويا تير را از بدن أو بيرون آورند ؛ احساس ألم ودرد نكرده وأصلا توجّهى بدان ندارد ؛ چنانكه زنان مصر در ديدار جمال يوسف ، انگشتان خود را با كارد بريده وبهيچوجه احساس درد ننمودند ، واز بدن علي عليه السّلام ، تير پيكانى را برون كشيدند ودر حال نماز وعبادت احساس درد نكرد ، وأهل سنّت نقل كردهاند كه مرض آكلهاى به بعضي از أعضاء عروة بن زبير عارض شد واطبّاء قطع آن عضو را تجويز كردند ، وآنگاه