معتقد به نزول
مالِكِ يَوْمِ الدِّينِ
بوده وهيچگاه با التفات به شواهدى بسيار از قرآن حكيم ، به نزول آية بصورت ملك يوم الدّين عقيدة ندارم ، زيرا چنانكه مذكور افتاد ، در هيچ آيهاى كلمهء ملك اضافه بيوم نگرديده است ، تا در سورهء حمد نيز اضافه شده باشد ؛ ولذا اسم ملك در كتاب اللّه به ناس وحقّ وقدّوس اضافه شده ويك مورد بيوم يا قيامت ويا دين بمعناى جزا اضافه نگرديده است ؛ وهمين حجّت وبرهان قرآني ، به تنهايى در اثبات نزول
مالِكِ يَوْمِ الدِّينِ
كافى است .
2 - حضرت حقّ خود را در كريمهء :
« قُلِ اللَّهُمَّ مالِكَ الْمُلْكِ »
بمالك بودن مدح فرموده ونه بملك بودن ؛ وبهمين دليل مالك بودن اشرف بر ملك بودن است ؛ زيرا در مالكيّت اطلاق تصرّف بوده ودر ملكيّت چنين نيست ؛ پس مالك در كريمهء مزبور ، أولى بمعنى ياد شده ميباشد ؛ وعلاوة اينكه جميع مسلمانان از زمان پيامبر أكرم تاكنون بجز گروهى از أهل حرمين شريفين وشاميان يا سوريّهء كنونى ، در تمامى اعصار ونسلا بعد نسل در قرائت صلاة ، اسم مالك را خواندهاند ونه ملك را ، وبا توجّه بدينكه در قرآنهاى مكتوب بخطّ كوفي مالك را همسان ملك نوشته والفي مقصوره بر بالاى آن مىنهادند ؛ وسپس با حذف الف مزبور از بالاى ميم ، وبا مرور زمان بصورت ملك درآمده ؛ ضعف عقيدة ونظريّه بملك بودن اوّل اين آية آشكارا بوده وگذشته از اينها قرائت اكثريّت قريب باتّفاق مسلمانان عالم ، حجّتى غير قابل انكار ميباشد ؛ ودر اين امر كمترين ترديد وابهامي موجود نيست ؛ وامّا مالكيّت در عموم تصرّف آن براي حضرت حقتعالى شامل معنا وقلمرو ملكيّت هم ميشود ؛ اضافهتر اينكه آنچه در مقابل مالك واقع است ، عبد ومملوك أو ميباشد ونه رعايا كه در قبال ملك قرار دارند ؛ وچون جميع مردمان در يوم الدّين براي رسيدگى بعمل آنها فرآهم مىآيند ؛ همگى عباد اللّه بوده ودر مرتبهء عبوديّت مالك حقيقي واقعند ؛ ونسبت مالك نيز بجميع عباد از اضافهاى اشراقي واحاطهاى قيّومى بهرهور ميباشد ؛ ونيز امكان دارد كه يوم الدّين را علاوة بر يوم الحضور ، يوم الجمع هم دانست ؛ ودر اينصورت جميع مملوك وعباد اللّه در يوم الدّين در حضور مالك وجامع خود حاضر ومجموع بوده وتصرّف وقهّاريّت واحاطهء حقّ در روز جزا بر عباد خود ، مستلزم مالكيّت مطلقه وسلطه وتصرّف شامل وكامل اوست ؛ وبدين تعبير بايد دانستكه تصرّف مالك حقيقي بر جميع مملوك وعباد خود على السّوى بوده وكريمهء :
« جَمِيعٌ لَدَيْنا مُحْضَرُونَ » *
شاهدي صادق بر اين معنى است ؛