تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تمهيد المبانى يا تفسير كبير بر سوره سبع المثانى — صفحة 747

مساهمون:

ص٧٤٧
بر وظيفة ، بر لشكريانش نيست ؛ در صورتيكه مالك از فضائل مزبور سرشار بوده وبهمين دليل قرائت مالك در كريمهء مزبور براي بندگان گنهكار ومساكين بهتر از ملك ميباشد . چهارم - اينكه ملك داراى هيبت وسياست است ومالك عبد داراى رحمت ولطف ورأفت ؛ واحتياج بندگان خدا برحمت وفضل وانعام واحسان أو شديد وبيشتر بسياست وهيبت است ، وامّا در سورهء حمد پنج اسم است كه دلالت بر ذات حضرت حقّ دارد : يكى اللّه كه خالق هر ممكن الوجودي است ، ودوّم ربّ كه سيّد ومولى ومربّى ومصلح وولىّ ومنعم وتربيت كنندهء مخلوق است ؛ وسوّم رحمن كه وجود وايجاد كلّ موجودات برحمت ساريه وامتنانى اوست ؛ چهارم رحيم كه هر گنهكار ومذنب وعاصى ، اميدوار بمغفرت وبخشش ورحمت أو در يوم الجزاء ودر قيامت است ، وپنجم مالك كه مقتضى رساندن خير بر عباد خود بوده وجميع بندگان بفضل ورحمت وعطوفت وأوصاف جمالى وكمالى حقّ مستظهر بوده وبهمين ادّله است كه قرائت
مالِكِ يَوْمِ الدِّينِ
بر ملك يوم الدين تفضيل ورجحان دارد ، ومهمّتر از همه اينكه مالك صاحب عبد است ومالك حقيقي يا خداوند را عبادي است كه همانند أنبياء ورسل وأولياء در كمال عظمت بوده وبهمين دليل مالك مرجّح بر ملك بوده وملك در مقابل رعيّت است ونه عباد وعباد بايد بعبادت مالك حقيقي خود پردازند تا بمرتبهء شامخ تألّه وعبوديّت نائل آيند ؛ در صورتيكه در مقابل ملك رعيّت است ، كه از اين خصيصهء أعلى وعبوديّت وتألّه برخوردار نيست ، وبهمين دليل مالك در سورهء حمد ، بر ملك ترجيح داشته ودر صلاة بايد
مالِكِ يَوْمِ الدِّينِ
خواند ونه ملك يوم الدّين .