وجوديّه ؛ چون عليم وقديم ، يا عدميّه ، چون قدّوس وسلام » . آنگاه همين معنى را در دو بيت سروده است :
عارفانى كه علم ما دانند * صفت وذات ، اسم را خوانند
لفظ اللّه ، اسم اسم وى است * آن يكى گنج واين طلسم وى است
مراد از گنج ، حقيقت وجودي ذات حقتعالى است ، وبهمانگونه كه هر گنجى را طلسم ، يعنى شكل وصورتي خاصّ آنست كه با حروف يا نقشى معيّن ، نشانگر ونمودار خزائن ودفائن ميباشد ؛ لفظ اللّه نيز حروفى مركّب ومنقوش يا طلسم گنج شايگان الهى است كه با شناخت آن ، طلسم مزبور گشوده شده وخزائن أسماء وصفات الهى را ميگشايد ؛ وهمين عارف محقّق فرمايد : « حقايق الأسماء تعيّنات ونسبت ذاتند ؛ زيرا كه تعيّنات صفاتند وتميز بعضي از أسماء از بعضي به تعيّنات ذات بود ، يعنى صفات » ونيز در بيتي سروده است :
أسماء متعدّدند ، امّا بصفات * مجموع يكى بوَد ، وليكن بالذّات
مولانا جلال الدّين بلخى در دفتر چهارم مثنوى ودر حكايت بايزيد در شطح : « ليس في جبّتى سوى اللّه » بهمين معنى اشاره كرده وگويد :
گرچه قرآن از لب پيغمبر است * هركه گويد ، حقّ نگفت ، أو كافر است
مراد آن عارف بىمثال ، كريمهء نازله در سورهء شورى است كه فرمايد :
« كَذلِكَ أَوْحَيْنا إِلَيْكَ قُرْآناً عَرَبِيًّا »
وآيهء واقعه در سورهء زخرف :
« إِنَّا جَعَلْناهُ قُرْآناً عَرَبِيًّا لَعَلَّكُمْ تَعْقِلُونَ »
واز ايندو آية واضحتر كريمهء نازله در سورهء شعر است كه فرمايد :
« وَإِنَّهُ لَتَنْزِيلُ رَبِّ الْعالَمِينَ ؛ نَزَلَ بِهِ الرُّوحُ الْأَمِينُ ، عَلى قَلْبِكَ لِتَكُونَ مِنَ الْمُنْذِرِينَ ، بِلِسانٍ عَرَبِيٍّ مُبِينٍ »
يعنى كتاب آسمانى ، تنزيلى است از جانب پروردگار دو جهان كه آنرا روح الأمين بر قلب يا باطن محمّدى ( ص ) نازل كرد تا تو از بيمدهندگان باشى واين كتاب بزبان عربى روشن وفصيح است . محمّد بن حمزهء فنارى در شرح كتاب « مفتاح غيب الجمع والوجود » تأليف محمّد بن إسحاق قونوى ملقّب بصدر الدّين وشيخ كبير ، در همين معنى گويد :
يكى از شبهههايى كه فحول أهل نظر از حلّ آن عاجزند ؛ ألفاظ قرآني است كه مترتّب بر حروف بوده وأصوات آنها حادث است ؛ با التفات بدين معنى كه حقيقت اين حروف صوتي حادث ، كلام اللّه بوده وكسيكه منكر آن گردد ، ونزول آن را انكار كند ؛ كافر ميباشد ؛ وعارف وحكيم نحرير وامام العرفان والتّألّه في عصره ، آقا ميرزا محمّد رضا