تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تمهيد المبانى يا تفسير كبير بر سوره سبع المثانى — صفحة 264

مساهمون:

ص٢٦٤
ميشوند كه همگى منسوب بدان سه اسم - بجز آن اسم مكنون ومخزون - بوده ودر ضمن همين أسماء سه‌گانه ، أركان وحجابهاى آن اسم واحد مكنون ومخزون ميباشند كه در كريمهء واقعه در سورهء اسراء بدان اشاره شده است :
« قُلِ ادْعُوا اللَّهَ أَوِ ادْعُوا الرَّحْمنَ أَيًّا ، ما تَدْعُوا ، فَلَهُ الْأَسْماءُ الْحُسْنى »
. حكيم عارف ومتألّه شيعي ، ملّا محمّد محسن فيض كاشاني در كتاب معتبر « وافى » در شرح وتوضيح خبر منقول در فوق ميفرمايد : اسم آنستكه بر ذات موصوف بصفتي معيّن دلالت كند ؛ خواه آن اسم لفظي از ألفاظ باشد ويا حقيقتي از حقائق موجود در أعيان ؛ زيرا دلالت بدانگونه كه بوسيلهء ألفاظ محقّق است ؛ همچنان بذوات نيز تحقّق داشته ودر تأويل آن بمعنى ، فرقى بين آندو وجود ندارد ؛ وبلكه بايد گفت : هر موجودى بمنزلهء كلامي صادر از حضرت حقتعالى بوده ودلالت بر توحيد وتمجيد حقّ داشته وهريك در باور صاحبان بصيرت ، زبانى ناطق بوحدانيّت خداوند متعال بوده وبحمد وتقديس أو برحسب لياقت خود تسبيح ميكنند ؛ وكريمهء نازله در سورهء اسراء متذكّر بدين معنى است كه :
« وَإِنْ مِنْ شَيْءٍ إِلَّا يُسَبِّحُ بِحَمْدِهِ »
وحتّى بايد معتقد شد كه كلّ موجودات ، هريك بوجود خود ، عين ذكر وتسبيح خداوند تعالى بوده وبوحدانيّت وعلم واتّصاف حقّ بديگر صفات كمالى دانا ميباشند وأو را از صفات نقص وزوال مبرّى وبدور دانسته وبسبب ضعف بصيرت وديد حقيقي ، بحقيقت ذات مستور از انظار حضرت باريتعالى پى نخواهند برد ؛ وگويا آن اسم مكنون ومخزون اشارتى به نخستين خلق الهى يا نور محمّدى وروح احمدى وعقل اوّل وكلّى بوده واجزاء چهارگانه‌اش نيز اشاره بجهت الهى آن نفس نفيس وشخص قدّيس باشد ؛ وعوالم سه‌گانه نيز همين عالم عقول مجرّده از موادّ وصور وعالم خيال مجرّد از موادّ ، ليكن با داشتن صورتها ، وعالم أجسام مادّى باشد ؛ وبعبارت ديگر اشاره‌اى است به حسّ وخيال وعقل ومراد از أسماء سه‌گانه ، عوالم شهادت وغيب وغيب الغيوب بوده واز چهار اسم ديگر نيز ، عوالم ملك وملكوت وجبروت ولاهوت را اراده كرده باشد ؛ وجملهء « معية الأجزاء » در كلام معصوم ( ع ) عبارت از وجه لزوم هريك بديگرى وتوقّف وجودي أو در تماميّت كلمه ، بدان باشد وجزء مكنون ومخزون هم ، همان سرّ الهى وغيب لاهوتى است ؛ كه اين اسم واحد مكنون ، به أسماء سه‌گانه مذكور پوشيده بوده واسم ظاهر همان « اللّه » است كه