لشكرى ومراعاة در عفّت وفجور وتربيت فرزندان ذكور وإناث وتعليم وتعلّم آنان بعلوم وفنون متداوله وايجاد فرهنگ معقول وانسجام در تجسّس وسركوبى ياغيان واجراء بموقع حدود وحسن ادارهء زندانها واقامهء عدل وصوالح اعمال وعبادات جمعى ورسيدگى بمعاش فقراء وبكار گرفتن أهل استعداد وبرگزيدن نوابغ واحترام بعلماى حقيقي وامتناع وبازدارى أهل شهر ومملكت از فحشاء وسرقات وخطّيات وسيّئآت وترغيب آنان بطاعات الهى ونيكوكارى وطهارت ظاهر وباطن وآگاه كردن مردم بحقائق ومعارف وعلوم حقّه وترويج روابط حسنه وقرار دادن آنها در مسائل وحوادث خير وشرّ وعقايد حقّ وباطل وحسن وقبح أمور ومنافع ومصالح فردى واجتماعي وبزرگداشت حكماء وعرفاء ودانشمندان وترفيه زندگى تنگدستان وريشهكن كردن فقر وفساد فردى وجمعى است .
بارى ، چون اقسام سهگانهء حكمت عملي ، در تحقّق نفس الامرى خود ، متوقّف بر شروط ومقدّمات بنيادين وتمهيداتى لازم ميباشد كه بدون آنها ، امكان حصول علم الاخلاق وآراستن نفس بصفات كمالى وپيراستن از مضلّات شيطانى فرآهم نخواهد شد ؛ وبتعبير ديگر مصالح فردى وجمعى اعمّ از تدبير منزل وسياست مدنيّه ، جز بر شروط ومقدّمات آتى الذّكر ، حقيقت عيني نخواهد يافت ؛ بنابراين ؛ ما در اين فصل بذكر مهمّترين آنها پرداخته ومقدّمهء تفسير سورهء حمد را نيز با تحقيق در مسائل ذيل بپايان ميرسانيم .
تمهيد المبانى يا تفسير كبير بر سوره سبع المثانى — صفحة 152
مساهمون: غلامحسين رضانژاد
ص١٥٢