تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تمهيد المبانى يا تفسير كبير بر سوره سبع المثانى — صفحة 104

مساهمون:

ص١٠٤
خلقت نباتات وحيوانات وجنّ وانس وجميع ممكنات ومخلوقات طبيعي وجسماني تا امرى وروحاني ومجرّد ومرسل مورد تذكّر واقع گرديده واز نحوهء آفرينش هريك از ذكر وأنثى وخنثى وأوصاف واعمار وخصايص وحيات وممات وحضور عند اللّه ورستاخيز وبهشت ودوزخ ومراتب ودرجات قرب وبعد هر موجودى نسبت بحضرت حقتعالى وبرنامه حركت استكمالى وسير حبّى وعشقى وقرب وبعد وسعادت وشقاوت ووجود وارسال أنبياء ورسل وأئمّه ( ص ) وأولياء اللّه براي تكميل نفوس جزئي وكلّى ودستور ونظام اخلاقى وقوانين وأصول معارف حقّهء الهى براي تكامل اشرف مخلوقات يا آدميان در قرآن حكيم نازل است . برخى از علماء « 1 » عقيدة دارند كه عوالم تكوين وتدوين ، در جهت عرض مطابقت وتساوى داشته ودر جهت طول متّفق ميباشند ؛ وايندو در عرض واحدى واقع بوده ويكى از ديگرى برترى ندارد ، مگر اينكه عالم تدوين سايهء عالم تكوين ومرآت آن در شمار است ؛ وبر مراتب كلّى وحقائق الهى ولوامع نوري در كينونت نخستين اشتمال داشته وبا فتح باب وكشف حجابى بيشتر ؛ بايد دانست كه صادر اوّل يا نور منبسط بر كلّ وجودات مقيّده ، خود عبارت از تجلّى وظهورى در عالم تكوين ميباشد ومعبّر بمشيّت فعلى است كه وجود مطلق بوده وجميع كائنات از آن موجود شده است ودر حقيقت ميتوان آنرا وجه حقّ يا حقّ مخلوق به ناميد كه در عالم تدوين نيز داراى تجلّى وظهورى بوده ونخستين تجلّى وظهورش ، حروف كائنه نوري وعلمي است كه در جميع حقايق در عالم أنوار سرايت داشته ؛ سپس در عالم عقول وبعد از آن در عالم أرواح وبترتيب در عوالمى ديگر مانند نفوس ومعاني كلّى وجزئي وحروف نفسي ولفظي ونقشى متجلّى بوده واين حروف از ظهورات أعلى تا أدنى ، أصل قرآن حكيم وحقيقت وبسائط آن ميباشد ؛ وبلكه بايد گفت كه أصل كلّ أشياء در صقع تدوين است كه حضرت رضا عليه السّلام از آنها بعمران صابى از متكلّمان عصر مأمون خبر داده واين خبر دادن سبب هدايت أو بديانت فخيمهء اسلام ومذهب فاخر تشيّع گرديد وبالآخرة در مقابل علم نامتناهى آن امام همام سر تسليم بزير افكنده وحقيقت بر أو ظاهر ونمايان شد . بارى ،
هامش
( 1 ) - مراد علّامه بزرگ شادروان سيّد حسين بروجردي مؤلّف كتاب تفسير صراط المستقيم است كه انتشارات صدر بطبع آن همّت گماشته است .