المرسلين بوده وبهمين دليل جامعيّت كمالى است كه فرياد آن هميشه ودر هر زمان بدعوت انسانها بمعارضه وتحدّى بلند بوده وبه آوايى جانبخش ودلنشين ميگويد :
« فَأْتُوا بِعَشْرِ سُوَرٍ مِثْلِهِ »
وچون مىبيند كه هيچكس را ياراى آوردن ده سوره همانند قرآن نيست ؛ از ده سوره بيك سوره اكتفا كرده ميفرمايد :
« فَأْتُوا بِسُورَةٍ مِنْ مِثْلِهِ »
وجنّ وانس از آوردن يك سوره وبلكه يك آية مثيل وعديل آيات الهى قرآن ناتوان مانده وفاقد امكان معارضه وتحدّى با كتاب اللّه ميباشند ؛ وبهمين مناسبت فرمايد :
قُلْ لَئِنِ اجْتَمَعَتِ الْإِنْسُ وَالْجِنُّ ، عَلى أَنْ يَأْتُوا بِمِثْلِ هذَا الْقُرْآنِ ، لا يَأْتُونَ بِمِثْلِهِ
بگو اى رسول من ، اگر انس وجن براي آوردن يك سوره همانند قرآن اجتماع وهمكارى كنند ؛ هرگز نخواهند توانست كه مثل آنرا بياورند ، واين خطاب الهى كه در مقام وحى بر حقيقت أخفايى نفس رسول خدا القاء گرديده است واين وحى به انزال ناگهانى تحقّق يافته ودر اين هنگام از مرتبهء جمعى قرآني برخوردار بوده ، از آنچنان اطمينانى بهرهمند ميباشد كه خداوند متعال با علم وارادهء ذاتي خود پشتوانهء آن است ؛ وسرانجام چون جنّ وانس از آوردن يك سوره همانند قرآن حكيم عاجز ميمانند ، بندايى بلند ودر سطح كلّ هستى فرمايد :
فَإِلَّمْ يَسْتَجِيبُوا لَكُمْ ، فَاعْلَمُوا أَنَّما أُنْزِلَ بِعِلْمِ اللَّهِ
كه با توجّه به آيهء پيشين گويد :
از آنها كه قرآن را بافتهء تو دانسته وآنرا دروغى بيش نميدانند كه بخدا منسوب نمودهاى ؛ بخواه كه ده سوره همانند آن را بياورند وچون نتوانند بيك سوره اكتفاء مىكنيم واگر اين خواسته را نيز أجابت نتوانند ؛ بدانيد كه قرآن بعلم خداوندى نازل گرديده واز وصمت هرگونه تهمتى مبرّى ومنزّه است .
بارى ، جميع اين آيات وكرائم قرآني حاكى از بقاء وخلود وپايندگى معجزهء پيغمبر أكرم ( ص ) در آوردن كتابي راهنما چون قرآن است كه برتر وبهترين برنامهء سعادت انسان تا قيام رستاخيز عامّ بوده وهيچكس از جنّ وانس را ياراى معارضه وتحدّى با آن نيست ؛ وكمترين وناچيزترين موضوع استكمال انسان را فرو نگذاشته واز جميع پيچ وخمهاى عالم مادّه وطبيعت گذشته واز معابر وهم وخيال ونفس وعقل عبور كرده وپس از سير در عالم مثال منفصل ؛ روح آدمي را بنفوس كلّى وقدسي پيوندى جاودانه ميدهد واز آن نيز در مرتبهء عود وبازگشت بمبدء وجود ، همراهى كرده وانسانرا بمظهريّت كاملهء أسماء وصفات پروردگارى ميرساند ودر آخرت هم بحقيقت جمعى خود كه أحديّت ذاتي حضرت حقتعالى است مىپيوندد ومصداق :
كَما بَدَأَكُمْ