گردد ، و با رضا و خوشنودى پروردگار متعال خاتمه پيدا كرده و امضاء مىشود . پس هر آن كسى كه اعمالش به درگاه الهى مورد قبول واقع شده و خداوند متعال از آن راضى گشت ، او از مخلصين است . و كسى كه اعمال او مورد قبول و رضاى الهى قرار نگرفت او مخلص نيست . اگر چه در صورت اول عمل قليلى باشد ، و در صورت دوم عمل بسيارى بجا آورده شود . و در اين مورد صدق و خلوص و توبه حضرت آدم ( ع ) نمونهء بارز و روشنى است ، از لحاظ قبول شدن ، و همچنين عبادت طولانى و ممتد ابليس كه مردود و مطعون واقع شد . و علامت قبول شدن عمل ؛ استقامت پيدا كردن است در راه اخلاص و در انجام دادن آن عمل نيكو ، با صرف نظر كردن و گذشتن از همهء آنچه دوست داشته و علاقه مند بوده است ، و با درك صواب و صحت در اطلاع و علم به اعمال و حركات و سكنات . يعنى استقامت داشتن ، و انقطاع از علائق ، و آگاهى كامل و صحيح . و شخص مخلص به اندازه اى مراقب خود و متوجه دقايق اعمال خويش است كه گوئى در اثر رياضت و مجاهده ، نفس خود را آب كرده و مىگذارد ، و خون خود را بذل نموده و از آن مىگذرد ، تا بتواند روح و شعاع علم و عمل و شخصيت عامل و معمول به عمل را از كدورات و اخلاط نفسانية پاك و تزكيه كند . و برگشت اين تزكيه و اخلاص به اين حقيقت است كه در مقام توحيد مراحل تنزيه را پيموده و نفس خود را از غل و غش و كدورات تصفيه مىكند ، و در حقيقت معنى اخلاص ؛ طى مراحل توحيد مىباشد .
و چون كسى چنين توفيقى به دست آورد به طور مسلم هر گونه خير و صلاح و نيكويى را به دست آورده است ، و اگر كسى از اين مراحل محروم گشت ؛ از همهء نيكوئيها و خيرات دور مانده است .
[ ( شرح ) ]
اخلاص عبارت از خالص كردن و صاف و پاك نمودن نيت و قصد است از نيات سوء و
مصباح الشريعة ومفتاح الحقيقة ( فارسي ) — صفحة 336
مساهمون: المنسوب للإمام الصادق ( ع )
ص٣٣٦