پروردگار متعال خواهد بود .
و رسول اكرم ( ص ) فرموده است : كسى كه نفس خود را بشناسد البته خداى خود را شناخته است . و سپس تو را باد كه علومى را ياد بگيرى كه در اصلاح اعمال و تصحيح وظائف تو مؤثر باشد ، و آن علوم مربوط به اخلاص است كه بدون آن عملى صحيح و قبول نمىشود .
رسول اكرم ( ص ) فرموده است كه : پناه مىبرم به خدا از عملى كه نافع نباشد ، و آن عملى است كه اخلاص نياورده و بلكه بر خلاف اخلاص نتيجه دهد .
[ ( شرح ) ]
حالات روحانى در اثر توجه و علم به اسماء و صفات الهى براى انسان حاصل شود ، و مقامات معنوى در نتيجهء علم يقينى و شهود جلال و جمال حق برقرار گردد ، و تكميل نفس و تقويت روحانيت و انسانيت هر فردى در اثر اين حالات و مقامات كه از علم سر چشمه مىگيرند متحقق مىشود . و مىتوان گفت كه : حقيقت حالات و مقامات و بلكه نتيجه و نهايت آنها همان علم و اطوار علم است . و علومى كه براى تعيين وظائف لازم انسان و براى تربيت و تهذيب و تكميل نفس بايستنى است ، سه مرتبه دارد :
اول - آگاه شدن از موانع و ضررها و خطرهايى كه در راه سعادت و در ادامهء وظائف بندگى برخورد مىكند ، و دانستن تكاليف و وظائف لازم كه از جانب پروردگار متعال متوجه و تعيين مىشود ، و اين قسمت شامل همهء وظائف عملى بنده مىباشد ، مانند آداب زندگى ، آداب معاشرت ، آداب تجارت و معاملات ، آداب و احكام عبادت و بندگى ، و آنچه براى انسان واجب يا حرام يا مكروه يا مستحب يا مباح است . و اين قسمت از علوم ( آداب و احكام و قوانينى كه الهى است ) در مرتبهء اول براى هر مرد و زنى لازم و تحصيل آنها واجب است - فريضة على كل مسلم و مسلمة .
دوم - مرتبهء تهذيب اخلاق فاسده از قلب و تزكيهء باطن از صفات رذيله ، و آرايش دادن دل با صفات حميده و خويهاى انسانيت ، و صفا دادن و طهارت و روحانيت قلب .
و تحصيل علوم مربوط به اين قسمت پس از فرا گرفتن آداب و احكام و وظائف ظاهرى ، براى هر فردى از زن و مرد لازم است ، و كسى كه در مقام تكميل نفس و تقويت روح بوده و حقيقت انسانيت را در وجود خود مىخواهد از آلودگيها و تاريكيها و گرفتگى به خويهاى حيوانى نگهدارد ، مىبايد علما و عملا اين قسمت را طى كند .
مصباح الشريعة ومفتاح الحقيقة ( فارسي ) — صفحة 258
مساهمون: المنسوب للإمام الصادق ( ع )
ص٢٥٨