و صاحبه متعلق بغصنها يجذبه اليها .
[ ( ترجمه ) ]
رسول اكرم ( ص ) فرموده است : حاتم زمان ما كسى است كه حسن خلق داشته باشد . و خوى نيكو لطيفترين و ظريفترين چيزيست در ميان موضوعات دينى ، و در عين حال سنگينترين آنها است از جهت وزن و ارزش در مقام ميزان كردن اعمال و حسنات . و سوء خلق اعمال و حسنات انسان را ضايع و محو مىكند ، چنان كه سركه عسل را فاسد و خراب مىكند . و چون سوء خلق به درجهء اعلا برسد ، صاحب خود را به نهايت خوارى و انحطاط خواهد كشيد .
رسول اكرم ( ص ) فرموده است : حسن خلق درختى است در بهشت و صاحب اين صفت آويزان مىشود به شاخه اى از آن ، و اين شاخه او را به سوى بهشت خواهد كشيد ، و سوء خلق درختى است در جهنم و كسى كه داراى اين صفت است آويزان شده است به يكى از شاخههاى آن درخت و او را به سوى جهنم مىكشد .
[ ( شرح ) ]
حاتم طائى در جهت سخاوت مشهور است ، ولى كسى كه با حسن خلق آرايش يافت از حاتم سخيتر است . سخاوت حاتم تنها از جهت مال و دارائى مادى بود ، ولى چون حسن خلق حقيقى پيدا شود ؛ انسان از جهت مال و همچنين از جهت عنوان و حيثيت و آبرو و مقام گذشت پيدا مىكند . در صورتى كه حسن خلق پيدا شد ، از خودستايى و از خود پسندى و از خود بينى و از خود نمايى و از طمع كارى و از هوسرانى و از شهوات و تمايلات نفسانى و از حرص و غضب و حسد خوددارى و پرهيزكارى كرده ، و در حقيقت از اين خواهشهاى نفسانى مىگذرد .
آن توئى و آن زخم بر خود مىزنى ، بر خود آن دم تار لعنت مىتنى در خود اين بد را نمىبينى عيان ، ور نه دشمن بوده اى خود را به جان
مصباح الشريعة ومفتاح الحقيقة ( فارسي ) — صفحة 256
مساهمون: المنسوب للإمام الصادق ( ع )
ص٢٥٦