مما حصله أو نقل له من سائر الاقوال أو سائر الامارات ما به تم ، فافهم .
فتلخص بما ذكرنا : أن الاجماع المنقول بخبر الواحد ، من جهة حكايته رأى الامام ( عليه السلام ) بالتضمن أو الالتزام ، كخبر الواحد فى الاعتبار إذا كان من نقل إليه ممن يرى الملازمة بين رأيه ( عليه السلام ) و ما نقله من الاقوال ، بنحو الجملة و الاجمال ، و تعمه أدلة اعتباره ، و ينقسم بأقسامه ، و يشاركه فى أحكامه ، و إلا لم يكن مثله فى الاعتبار من جهة الحكاية .
شرح
آنها را تحصيل كرده ، يا برايش نقل كردهاند ، يا ساير امارات و ادلهاى كه به واسطهء آنها اجماع ، تام مىشود سودمند نيست . فافهم .
چكيده آنچه بيان كرديم اين است كه : 1 . اجماعى كه به واسطه خبر واحد نقل شده از جهت آنكه رأى امام عليه السلام در آن حكايت شده ، و اجماع ياد شده به دلالت تضمنى يا التزامى بر آن دلالت دارد ، از نظر اعتبار [ و حجيت ] ، همانند خبر واحد است . [ دلالت تضمنى آنگاه است كه اجماع ، نقل سبب و مسبب كند ، مثلا بگويد : امت محمد صلى اللّه عليه و آله ( معصوم و غيرمعصوم ) اجماع دارند ؛ و دلالت التزامى زمانى است كه اجماع ، نقل سببى كند كه ملازم قول امام عليه السلام است به خاطر قاعدهء لطف يا حدس يا اتفاق ] ، مشروط بر آنكه منقول اليه از كسانى باشد كه ميان آنچه از اقوال ، به اجمال و فى الجمله بالفظ اجماع نقل شده ، و رأى امام عليه السلام ، به ملازمه قائل باشد ، و در اين صورت ، تمام ادلهء اعتبار خبر واحد ، شامل اجماع مىشود و اجماع منقول به اقسام خبر تقسيم و در احكام خبر واحد ، [ مانند : وجوب اخذ آن ، حكم تعارض آن با اجماعى ديگر و . . . ] ، شريك مىشود [ و در آن نيز تحقق مىيابد ] ، ولى در غير اين صورت [ - اگر منقول اليه ، قائل به ملازمه يادشده نباشد ، اجماع نقل شده را ] نمىتوان در حجيت و اعتبار ، از جهت حكايت ، همانند خبر واحد قرار دارد .