به عربى اشتغال پيدا كرده و در آن مهارت يافته بود . و چون در نحو تعمق پيدا نمود ، براى خودش قرائت كنندهاى اخذ كرد كه « مقرء ورش » نام داشت . روايات بسيارى داريم كه بعضى از روايات را بر بعضى ديگر ترجيح مىدهد و به قواعدى كه دانشمندان عربى وضع كردهاند استناد مىكند ، ولى يارى جستن از علم نحو هيچ يك از قراء را وادار نكرد كه از روايات پيشوايان قرائت خارج شوند . و اگر گاهى چنين مىشد مردم و علماى قرائت به آن اعتراض مىكردند و آن را نمىخواندند ، همانگونه كه درباره عيسى بن عمر ثقفى گذشت و به زودى جريانى را درباره ابن مقسم ملاحظه خواهيم كرد . « 1 »
هامش
( 1 ) پيش از اين حديث شريفى را نقل كرديم كه در آن آمده بود : « قرآن را تلاوت كنيد كه خداوند براى هر حرف آن به شما ده حسنه دهد . » اين معنا در انتخابهاى قاريان نخستين منعكس شده است . حفص از عاصم نقل مىكند كه او كلمه ( هزوا ) و ( كفوا ) را بدون همزه مىخواند و مىگفت : دوست ندارم به خاطر مهموز بودن آن ده حسنه در مقابل يك حرف را از دست بدهم و عاصم ذكر كرده كه ابو عبد الرحمن السلمى اين سخن را مىگفت . ( بنگريد به : ابن مجاهد : ص 159 ه ) گويا آنها غفلت كرده بودند از اينكه همزه در اين كلمات جاى و او نشيند و شايد فكر مىكردند كه منظور از حرف همان است كه رسم شده است و زجاج در اعراب القران و معانيه ( تحقيق هدى محمود قراعه رساله دكتراى او كه به دانشكده الاداب دانشگاه الازهر در سال 1975 تقديم كرده و نسخهاى از آن در كتابخانه دانشگاه موجود است ) به اين معنا اشاره كرده آنجا كه از اثبات ياء و حذف آن در آيه :نِعْمَتِيَ الَّتِي( بقره 2 / 40 ) سخن گفته است ( ص 85 ) او مىگويد :
« نظر من اثبات ياء و مفتوح بودن آن است ، زيرا كه آن در عربيت قوى تر و در لفظ درشتتر و در ثواب بيشتر است . چون قارى وقتى كتاب خدا را مىخواند ، در مقابل هر حرف يك حسنه به او داده مىشود .