قرآن را در دست مىگرفت . « 1 »
با اينكه ابو عبد الرحمن مدت زيادى در كوفه بود ، در عين حال قرائت ابن مسعود به آسانى از كوفه برچيده نشد . او شاگردانى داشت كه قرائت او را ادامه دادند . « 2 » ابن مجاهد با سند خود از اعمش نقل مىكند كه گفت : « كوفه را ديدم كه قرائت زيد در آنجا مانند قرائت عبد اللّه بن مسعود امروز در ميان شما بود جز يكى دو نفر آن را نمىخواند . « 3 » و ذهبى نقل مىكند كه سعيد بن جبير ( متوفى 94 و گفته شده 95 ه ) در ماه رمضان بر مردم امامت مىكرد و يك شب با قرائت عبد اللّه بن مسعود و يك شب با قرائت زيد بن ثابت قرآن مىخواند . « 4 »
در رواياتى به اين مطلب اشاره شد كه قاريان آن قسمت از قرائت ابن مسعود را كه با خط مصحف مطابق بود ، ضمن قرائتهاى خود نقل كردهاند . عاصم بن ابى النجود ( متوفى 129 ه ) گفته است : « 5 » كسى به من چيزى از قرائت قرآن ياد نداد جز ابو عبد الرحمن السلمى و او بر على بن ابى طالب ( ع ) قرائت كرده بود . من از پيش ابو عبد الرحمن بر مىگشتم و قرائت او را بر زربن حبيش عرضه مىكردم و زر بر عبد اللّه بن مسعود قرائت كرده بود . ابن قتيبه ذكر كرده كه ميان دو روايت ابوبكر بن عياش و ابو عمر حفص بن سليمان از عاصم در موارد بسيارى اختلاف وجود دارد . « 6 » علت اين اختلاف را در سخن خود عاصم به حفص مىيابيم : « 7 » « قرائتى كه به تو ياد دادم همان قرائتى است كه بر ابو عبد الرحمن السلمى خواندم واو از على نقل مىكرد ، ولى قرائتى كه به ابو بكر بن عياش ياد دادم قرائت زربن حبيش از ابن مسعود است .
هامش
( 1 ) بنگريد به : ص 25 .
( 2 ) علم الدين سخاوى : جمال القراء ، برگ 153 ب و بنگريد به : ذهبى : سير اعلام النبلاء ، ج 2 ، ص 413 .
( 3 ) . كتاب السبعه ، ص 67 .
( 4 ) . ذهبى : معرفة القراء ، ج 1 ، ص 57 و بنگريد به : ابن الجزرى : غاية النهاية ، ج 1 ، ص 305 .
( 5 ) . ابن مجاهد ، ص 70 .
( 6 ) . المعارف ، ص 231 . ابن مجاهد گفته ( ابن الجرزى : غاية النهاية ، ج 1 ، ص 254 ) ميان حفص و ابو بكر در پانصد و بيست حرف اختلاف است كه از آنها مشهور است .
( 7 ) . ياقوت : معجم الادباء ، ج 1 ، ص 216 و ابن الجزرى : غاية النهاية ، ج 1 ، ص 254 .