تلفظ خوانده مىشود .
چاپ مصاحف از آن زمان به بعد ادامه يافت و وارد بلاد اسلامى هم شد « 1 » و مصحفهاى چاپى در دار الخلافه عثمانى و مصر و هند و مناطق ديگر از شهرهاى اسلامى و غير اسلامى منتشر شد . از جمله اين مصاحف ، مصحفى است كه در سال 1295 ه ، 1877 م « قازان » « 2 » چاپ شد و آن هم مانند مصحف هامبورك به روش حروفچينى بود و با اينكه اين مصحف هم از اغلاطى خالى نبود ولى مباشران چاپ آن در پايان مصحف موارد خطا را تذكر داده بودند . « 3 » و اين مصحف نيز تماما به روش اهل مشرق ضبط شده مگر در حالت ضمه بلند كه رسم نشده مانند ضمهاى كه پس از ضمير غايب و ميم جمع آمده ، واو كوچكى است كه بزرگتر از علامت ضمه كوتاه است و سر آن تو خالى است و آن نيز روى حرف قرار دارد . و اما علامت تنوين با حرف مضموم دو تا ضمه پشت سر هم است و اين هنگامى است كه بعد از تنوين يكى از حروف حلق باشد كه نون و تنوين اظهار شود ، و اگر بعد از تنوين حرفى غير از حروف حلق باشد ، دو ضمه است كه يكى بر ديگرى برگردانيده شده است . در اين مصحف شماره آيات وجود ندارد ، ولى متولى چاپ آن اختلاف علما را در مواضع رؤوس آيات ذكر كرده به اين صورت كه علامتى مخالف با علامتهايى كه براى رؤوس آيات تعيين كرده گذاشته و بر اساس اصطلاحى است كه در آخر مصحف آن را بيان كرده است ، و نيز علامتهاى وقف بالاى سطر گذارده شده است .
از چيزهايى كه در اين مصحف جلب توجه مىكند اين است كه به رسم عثمانى ملتزم شده است ، مانند اينكه در بعضى از كلمهها علامت الف را نياورده و در بعضى كلمات الف را به صورت واو نوشته و بعضى از حروف زايد را هم مانند ياء در ( باييد ) آورده و پس از
هامش
( 1 ) دكتر صبحى صالح ( ص 99 ) به نقل از بلاشر گفته است اولين چاپخانه اسلامى براى چاپ قرآن در پترزبورك روسيه در سال 1787 م توسط مولاى عثمان داير شد . درباره مراحل بعدى تاريخ چاپ قرآن بنگريد به همان مصدر و محمد طاهر الكردى : تاريخ القرآن ص 186 به بعد .
( 2 ) اين مصحف 534 صفحه دارد كه 9 صفحهء پايانى آن را فهرستهايى تشكيل مىدهد . اندازهاش تقريبا 20 سانتيمتر در 15 سانتيمتر است . نسخهاى از آن در كتابخانه دانشگاه قاهره به شمارهء 21542 موجود است .
( 3 ) در اين جدول 107 مورد آمده كه بيشتر آن مربوط به علامتهاى ضبط است .