بالاى الف است البته اگر ما قبل آن مفتوح باشد ، و زير آن الف است اگر مكسور باشد ، و وسط الف است اگر مضموم باشد ، « 1 » ولى در حال ابتدا علامت صله نقطهاى به رنگ سبز است كه روى الف گذاشته مىشود البته اگر با همزه مفتوحه شروع شود و زير الف گذاشته مىشود اگر به همزه مكسوره شروع شود ، « 2 » و جلوى آن گذاشته مىشود اگر با همزه مضموم شروع شود ، « 3 » و حكم همزهاى كه به قرائت « ورش » حركت آن منتقل مىشود و خودش حذف مىگردد ، همان حكم همزه وصل است . « 4 » و در جاهايى كه هجاى كلمه از الف و واو و ياء كاستى دارد ، با نقطه قرمزى در محل مناسب نشان داده مىشود به صورتى كه پيش از اين گفته شد . و علامت حرف زايد دايره قرمزى روى آن است . « 5 »
اگر نمونهاى از مصاحف چاپ شده به خط مغربى را در نظر بگيريم در آنها اختلاف چندانى نسبت به علامتهاى ضبطى كه خراز ذكر كرده نمىبينيم و در مصحفى كه در مصر زير نظر هيأت تصحيح مصاحف و بازبينى الازهر چاپ شده « 6 » مىبينيم كه ضبط اين مصحف مطابق روايت ورش از نافع است . و در قسمتى از مصحف چاپ تونس « 7 » مىبينيم كه حركات سه گانه همان علامتهايى است كه خليل وضع كرده ، غير از ضمه كه سر آن تقريبا محو شده و آن شبيه يك قوس و يا يك هلال كوچك است ، و تنوين دو علامت است كه بر حسب حرف بعدى شكل گرفته است و علامت تنوين با حرف مضموم اگر پس از تنوين حرفى غير از حروف اظهار باشد به شكل دو قوس است كه يكى كوچك و ديگرى بزرگ مىباشد ، و علامت سكون دايرهاى تو خالى است و علامت تشديد سر حرف شين است و علامت مد تقريبا كلمه ( مد ) كامل است و اما علامت همزه همان سر
هامش
( 1 ) همان مصدر ، ص 361 .
( 2 ) همان مصدر ، ص 386 .
( 3 ) همان مصدر ، ص 390 .
( 4 ) همان مصدر ، ص 391 .
( 5 ) همان مصدر ، ص 428 .
( 6 ) در سال 1380 ه ، 1960 م در كتابخانه و چاپخانه المشهد الحسينى در قاهره چاپ شده و چاپ عكسى آن در سال 1973 از طرف همين ناشر همراه با رسالهاى تحت عنوان « القول الاصدق فى بيان ما خالف فيه الاصفهانى الازرق » تاليف على محمد الضباع ، تجديد چاپ شده است .
( 7 ) و آن جزء عم است كه در دار التونسيه للنشر در تونس چاپ شده است .