كه علامت تنوين را واو كوچكى همراه با ضمه و خطى بعد از آن قرار دادهاند . او مىگويد : « 1 » « اگر به حركت ضمه تنوينى ملحق شود ، واو كوچكى رسم كنند با خطى كه پس از آن قرار مىگيرد : واو اشاره به ضمه و خط اشاره به تنوين است و از آن به ( رفعتين ) و ( ضمتين ) تعبير مىآورند ، و بعضى از آنها به جاى خط ، واو ديگرى به حالت برگشته بر سر واو اول مىنويسند » .
اهل نقطه اتفاق نظر دارند كه در حالت رفع دو نقطه را جلو حرف آخر كلمه رسم مىكنند و در حالت جر زير حرف مىگذارند و در محل تنوين در حالت نصب اختلاف دارند : بعضيها آن را روى حرف آخر كلمه قرار مىدهند و بعضى ديگر روى الف كه عوض تنوين است مىگذارند و در مجموع چهار قول در اينجا وجود دارد : « 2 » بعضى از آنها چنين نقطه گذارى مىكنند كه دو نقطه به رنگ قرمز روى الف مىگذارند و حرف متحرك را از هر دو نقطه يا يكى از آنها خالى مىكنند و اين روش ابو محمد يزيدى است و نقطه گذاران مصر و بصره و كوفه و مدينه چنين مىكنند .
و بعضى از آنها دو نقطه را با هم روى حرف متحرك مىگذارند و الف را از هر دو نقطه و يا يكى از آنها خالى مىكنند و اين روش خليل و اصحاب اوست .
و بعضى از آنها يكى از دو نقطه را كه همان نقطه حركت است روى حرف متحرك و نقطه دوم را كه نقطه تنوين است روى الف مىگذارند .
و بعضى از آنها يك نقطه روى حرف متحرك و دو نقطه روى الف مىگذارند . اين دو روش ، روش متأخران از نقطه گذاران است و در اين روشها پيشوايى ندارند . اين مطلب را دانى گفته و خود وى روش اول را در نقطه گذارى تنوين در حالت نصب اختيار كرده است « 3 » .
همچنين دانى ذكر كرده كه دو نقطه حركت و تنوين در هر سه حالت اعراب به صورت تركيبى و يكى روى ديگرى گذارده مىشوند . اين در حالتى است كه پس از تنوين ، حرفى
هامش
( 1 ) همان مصدر ، ج 3 ، ص 165 .
( 2 ) دانى : المحكم ، ص 60 - 61 .
( 3 ) همان مصدر ، ص 62 .