را زير علامت تشديد و روى حرف مىگذارند . « 1 »
علامت تشديد را در مصحفى كه ابن بواب نوشته به شكل سرشين مىبينيم و همين طور است در مصحف منسوب به ( امام ) جعفر صادق ( عليه السلام ) در مصحف نوشته شده در سال 499 ه كه در دار الكتب المصريه نگهدارى مىشود ، و نيز در مصحفى كه به خط مغربى نوشته شده و به قرن هشتم مربوط است و ذكر آن گذشت .
3 . علامت مد
اگر پس از حروف سه گانه مد ، يعنى الف و واو و ياء ، همزه يا حرف ساكنى باشد ، مانند : ( خائفين ، قروء ، الضالين ، حادّ اللّه ) طول حروف مد اضافه مىشود و براى اين حالت علامتى تعيين شده كه دانى مىگويد آن كشيدهاى به رنگ قرمز است كه دلالت بر افزايش آنها مىكند « 2 » و ابن وثيق گفته : « صورت مد به رنگ قرمز است و مانند ميم كوچك كشيده شده است كه در آخر آن دال كوچكى است به اين شكل ( مد ) و محل آن حروف مد و لين است . . . ) « 3 » علامت مد در يك مصحف قديمى كه به خط مغربى در سال 557 هجرى نوشته شده آمده است كه تا حد زيادى به كلمه ( مد ) كوچك شباهت دارد كه بالاى حرف يا محل مد قرار گرفته است . « 4 » همچنين همين شكل را در مصحف ديگرى كه در قرن هشتم هجرى نوشته شده مىبينيم « 5 » و آن را در مصاحف ديگر كه متأخر هستند به صورتى مىبينيم كه گويا بقيهاى از كلمه ( مد ) با حذف سر ميم و انداختن سر دال است . « 6 » دانى تصريح كرده كه محل علامت مد مستقيما بالاى حروف سهگانه واو و ياء و الف است . « 7 »
هامش
( 1 ) صبح الاعشى ، ج 3 ، ص 167 .
( 2 ) المحكم ، ص 54 .
( 3 ) لوح 34 .
( 4 ) بنگريد به : موريتز : لوح 34 .
( 5 ) نمونهاى از اين مصحف را در : ناجى زين الدين : مصور الخط العربى ، شكل 231 ، ص 71 بينيد و بنگريد به موريتز : لوح 86 و 88 .
( 6 ) ناجى زين الدين : مصور الخط العربى ، شكل 699 ، ص 246 .
( 7 ) المحكم ، ص 55 .