تصور مىكند . بصره شهرى براى لشكريانى بود كه در فتوح اسلامى از جزيره خارج شده بودند و محيط آن يك محيط اسلامى عربى خالص بود و آنجا دور از حيره بود كه احتمالا آثارى از فرهنگ سريانى را در خود داشته است .
از اينجاست كه داستان آشنايى ابو الاسود كه مدتى در بصره بوده و در برههاى از زمان در آنجا شغل قضاوت داشته ، با زبان سريانى و آموختن قرائت آن زبان ، يك امر خيالى است كه هيچ دليلى براى آن وجود ندارد ، و اين نشان مىدهد كه ادعاى آقاى عون كه بر آن تأكيد دارد ، عكس العمل دروغين يك ادعاى واهى است كه آقاى عون خواسته آن را به صورت يك حقيقت مطرح كند و به شكل حماسى بگويد : « آيا از عناد و لجاجت نخواهد بود اگر بگوييم ابو الاسود روش نقطه گذارى را از سريانيها نگرفته است ؟ » .
ما هرگز نمىخواهيم از روى هواى نفس عقيدهاى را طرد و يا تأييد كنيم ، زيرا اين حقيقت است كه بايد از آن پيروى نمود ولى مادام كه در اينجا دليل نقلى يا عقلى در دست نباشد كه مقدار اين تأثير را ( البته اگر حقيقت داشته باشد ) بيان كند و مادام كه اصل اين سخن ، گمانهاى تأييد نشدهاى باشد ، براى هيچ كس در رد آن و نادان شمردن قائلين آن باكى نيست .
روايتها ، مصدر و منبعى را كه ابو الاسود از آن استفاده كرده باشد ، بيان نمىكند ، و با توجه به آنچه كه در آغاز اين فصل گفتيم و سه روش براى تكميل كتابت عربى ذكر كرديم ، استخدام هيچ يك از آنها جز روش اعتماد بر علامتهاى خارج از خط امكان پذير نبود و اين همان كارى بود كه ابو الاسود انجام داد و ، حركات را با نقطههايى به رنگ مخالف رنگ متن نشان داد ، و به احتمال زياد اگر اين روش از يك منبع خارجى و بيگانه اخذ شده بود ، سند محكمى براى مخالفان نقطه گذارى مصاحف مىشد ، ولى در روايات ذكر نشده كه كسى از مخالفان ، به اين مطلب استدلال كرده باشد . « 1 »
هامش
( 1 ) شخصى در سال 1969 رسالهء فوق ليسانس خود را تحت عنوان « ابو الاسود الدئلى و نشأة النحو العربى » به دانشكده آداب دانشگاه قاهره تقديم كرد و او فتحى عبد الفتاح دجنى بود . او در اين رساله تأثير منابع بيگانه در نحو عربى را به كلى نفى كرده و تأكيد نموده است كه تنها چيزى كه ابو الاسود از سريانى گرفت ، همان نقطه گذارى اعراب بود كه به وسيله آن مصحف را نقطه گذارى كرد ( 47 ، 53 ) و او تأييد مىكند كه ابو الاسود زبان سريانى را مىدانست ( ص 44 - 43 ) و در ص 44 - 43 دربارهء نقطههايى كه ابو الاسود وضع كرد ، مىگويد : « اگر